Ο Τσίπρας στο σαράϊ του Tayip Bey - Οδικός Χάρτης διαχείρισης έντασης

Τετ, 02/06/2019 - 08:12

 

Πολλές πρωτιές κρύβει η επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στην Τουρκία που άρχισε το απομεσήμερο της Τρίτης 5 Φεβρουαρίου στην Άγκυρα. Για πρώτη φορά ο Αλέξης Τσίπρας επισκέπτεται το μεγαλύτερο παλάτι που χτίστηκε τα τελευταία 100 χρόνια στον πλανήτη με τα 1.500 υπνοδωμάτια και τα 300.000 τετραγωνικά μέτρα.

Επίσης είναι η πρώτη φορά που ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος προσκαλείται στο επίσημο γεύμα που θα παραθέσει ο Ταγίπ Ερντογάν στον πρωθυπουργό, ενώ εντυπωσιάζει το γεγονός ότι η πρόσκληση προήλθε από την τουρκική πλευρά. Επίσης είναι η πρώτη φορά που εν ενεργεία έλληνας πρωθυπουργός θα επισκεφτεί τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.

Αυτά για τις πρωτιές. Επί της ουσίας, οι συνομιλίες που θα έχει ο Αλέξης Τσίπρας εντάσσονται σε μια μακρά και βαριά ατζέντα. 

Η συνάντηση των δύο πρωθυπουργών ξεκίνησε στις 17:30 και ολοκληρώθηκε δύο ώρες αργότερα.







Καταρχήν, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος εκλήθη στο επίσημο γεύμα, πράγμα ασυνήθιστο, που ενδεχομένως να σημαίνει κάτι, αν συνδυαστεί με τη συμβολικά υπερτονισμένη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. 

Η λειτουργία της Σχολής είναι μόνιμο ζητούμενο της ελληνικής πλευράς αλλά και της Ε.Ε. και των ΗΠΑ, εδώ και δεκαετίες. Σε μία σχετικά πρόσφατη συνέντευξη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου σε ΜΜΕ της Αυστραλίας, ο Προκαθήμενος της καθ' ημάς Ανατολικής Εκκλησίας είχε αποκαλύψει πως υφίσταται το ενδεχόμενο να επαναλειτουργήσει η Σχολή, και μάλιστα άμεσα. Από τη συνομιλία του Αλέξη Τσίπρα με τον Ταγίπ Ερντογάν πιθανώς να προκύψει κάτι το θετικό.

Όσον αφορά την υπόλοιπη ατζέντα, τα πράγματα είναι και περίπλοκα και δύσκολα. Η ελληνική πλευρά θα επιμείνει στο θέμα της ασφάλειας στο Αιγαίο, σε θάλασσα και αέρα και θα επιμείνει στην επαναλειτουργίας του άτυπου διαλόγου μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων για όλα τα σημαντικά διμερή ζητήματα, διάλογος που είναι «κλινικά νεκρός» εδώ και πολλά χρόνια. Είναι δε πολύ πιθανό η ελληνική πλευρά να προτείνει και ένα μορατόριουμ σχετικά μεγάλης διάρκειας στο Αιγαίο. 

Το δεύτερο βαρύ θέμα στην ατζέντα είναι βεβαίως η εκμετάλλευση πλουτοπαραγωγικών πηγών στις ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου, Κυπριακή, Αιγυπτιακή, Ισραηλινή, Λιβανική, Συριακή, Παλαιστινιακή και βεβαίως Ελληνική και Τουρκική, όπου αυτές έχουν καθοριστεί κι όπου αυτές δεν έχουν ακόμα προσδιοριστεί. Παράλληλα το ζήτημα αφορά και τον γενικότερο χώρο του Αιγαίου, όπου εκεί τίθεται το ζήτημα των χωρικών υδάτων.

Το τρίτο θέμα που θα τεθεί όχι προς ζήτημα για συζήτηση αλλά ως πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων μόνο στο Ιόνιο και στην ανατολική Αδριατική στα 12 μίλια, κι αυτό γιατί η Αθήνα επιθυμεί να είναι πλήρως ενημερωμένη για τις προθέσεις της. Θα εξηγηθεί ότι προς στιγμήν δεν πρόκειται να υπάρξει επέκταση χωρικών υδάτων στο Αιγαίο και γύρω από την Κρήτη, αλλά πως η Ελλάδα διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα της να προβεί σε τέτοια ενέργεια στο μέλλον. 

Επίσης σοβαρό θέμα ασφάλειας που θα συζητηθεί θα είναι βεβαίως το μεταναστευτικό-προσφυγικό, όπου τα πράγματα είναι και πολύπλοκα, αλλά και ανεπίλυτα, από τη στιγμή που συνεχίζονται οι μαζικές ροές μεταναστών και προσφύγων από τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, αλλά και της Βορείου Αφρικής προς την Τουρκία κι από εκεί προς την Ελλάδα.

Το Κυπριακό αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο και θα συζητηθεί την ώρα που οι ειδικοί απεσταλμένοι του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ κυρίας Λουντ, η οποία έχει ήδη συναντηθεί με τον Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάση καθώς και με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Ακινζί, και προτίθεται άμεσα να επισκεφτεί την Άγκυρα, την Αθήνα και το Λονδίνο, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της με τις εγγυήτριες δυνάμεις.

Σε πρώτο στάδιο η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ κατάφερε να εξασφαλίσει μια συνάντηση μεταξύ Αναστασιάδη και Ακινζί, αφού πρώτα εντός των επομένων 24ωρων θα υπάρξει μια πρώτη επικοινωνία μεταξύ των δύο ανδρών.

Προφανώς η τουρκική πλευρά θα θέσει διάφορα ζητήματα που αφορούν τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη, με κύριο ζήτημα το θέμα της εκλογής μουφτήδων, ζήτημα που τίθεται σε κάθε συνάντηση άλλωστε. Θέματα χαμηλής μεν πολιτικής, αλλά που ανοίγουν τον δρόμο σε άμεσες οικονομικές συνδιαλλαγές είναι και το θέμα της ακτοπλοϊκής σύνδεσης, και μάλιστα πριν την έναρξη της θερινής περιόδου, μεταξύ ελληνικών λιμανιών και της Σμύρνης. 

Η τουρκική πλευρά θα επαναθέσει το ζήτημα των 8 αξιωματικών, οι οποίοι άλλωστε, δια δικαστικής αποφάσεως τουρκικού δικαστηρίου εντάσσονται στον κατάλογο 74 πρώην στελεχών της Τουρκίας που έχουν επικυρηχθεί. Οι 8 Τούρκοι στρατιωτικοί επικυρήχθηκαν με το ποσό των 700.000 ευρώ έκαστος, μετά την ολοκλήρωση της δίκης 490 στελεχών του τουρκικού στρατού που συνελήφθησαν μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016.  

Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα

Στην Άγκυρα έφτασε λίγο μετά τις 15.30 ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στο πλαίσιο της διήμερης επίσκεψής του στην Τουρκία που αναμένεται να ολοκληρωθεί την Τετάρτη.

Aυτή την ώρα συναντιέται με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό μέγαρο, γνωστό και ως Λευκό Παλάτι.

Το κλίμα στη συνάντηση των δύο αντρών αναμένεται να αποτυπωθεί στις κοινές δηλώσεις που με βάση το πρόγραμμα θα γίνουν στις 19:50 ώρα Ελλάδας. Επίσης είναι προγραμματισμένο επίσημο γεύμα, όπου είναι προσκεκλημένοι ο οικουμενικός πατριάρχης Βαρθολομαίος και τρία επιφανή μέλη της ελληνικής παροικίας.










Αύριο Τετάρτη το πρωί ο Πρωθυπουργός θα επισκεφθεί την Αγία Σοφία και εν συνεχεία θα μεταβεί στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου αφού ξεναγηθεί θα έχει συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, Βαρθολομαίο. Το απόγευμα θα έχει συνάντηση με εκπροσώπους της ελληνικής ομογένειας της Κωνσταντινούπολης στο Σισμανόγλειο Μέγαρο όπου στεγάζεται το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας.

Στην ελληνική αποστολή, εκτός του πρωθυπουργού συμμετέχουν ο αν. υπουργός Εξωτερικών Γ. Κατρούγκαλος και ο αν. υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Στ. Πιτσιόρλας. Τον κ. Τσίπρα συνοδεύει η σύντροφός του, Περιστέρα Μπαζιάνα.

Σε ανάρτησή του στο Twitter, ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι «έχουμε τη δυνατότητα να πιάσουμε ξανά το νήμα ενός ειλικρινούς διαλόγου για την επανεκκίνηση της θετικής μας ατζέντας, προς όφελος των λαών μας και της ευρύτερης περιοχής».

Χωρίς συγκεκριμένα αποτελέσματα, αλλά με εκατέρωθεν θετικές διατυπώσεις για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ολοκληρώθηκε η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα. Μετά και τις δηλώσεις των δύο ηγετών προς τους δημοσιογράφους, αλλά και την πρώτη ανάγνωση των δύο τοποθετήσεων, προκύπτουν τα εξής:

1) Εκ των συμφραζομένων προκύπτει πως υπάρχει πλέον ένας οδικός χάρτης πάνω στον οποίον θα κινηθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μεσοπρόθεσμα.

2) Πρωταρχικό ρόλο σε αυτόν τον οδικό χάρτη διαδραματίζει η διαχείριση και από τις δύο πλευρές της έντασης στο Αιγαίο.

3) Η διαχείριση αυτή εκ των πραγμάτων επαφίεται στη συνεννόηση στο ανώτερο δυνατό επίπεδο, δηλαδή μεταξύ του έλληνα πρωθυπουργού και του προέδρου της Τουρκίας.

4) Αμέσως μετά, σε αυτόν τον οδικό χάρτη, έρχονται τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που αφορούν αφενός τις οικονομικές σχέσεις, τις συγκοινωνίες και την επιχειρηματική δραστηριότητα σε διάφορους τομείς με αιχμή τον τουρισμό και τα ενεργειακά, αλλά και τα ζητήματα που αφορούν θέματα ασφαλείας που βρίσκονται πολύ ψηλά στην ατζέντα.

5) Στα θέματα ασφαλείας περιλαμβάνονται και τα ζητήματα που έχει θέσει η τουρκική πλευρά και αφορούν τη διαφυγή υπόπτων για εγκληματικές-τρομοκρατικές κι άλλες συναφείς ενέργειες στην Τουρκία.

6) Συζητήθηκε και ως φαίνεται συναποφασίστηκε η επανεργοποίηση του διαλόγου μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων, ο οποίος διάλογος τα τελευταία χρόνια ήταν κλινικά νεκρός.

7) Προβλέπεται η εξειδίκευση των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για τη μείωση της έντασης στο Αιγαίο από τους δύο υπουργούς Άμυνας, δηλαδή τους στρατηγούς Ευάγγελο Αποστολάκη και Χουλουσί Ακάρ.

8) Πολύ πίσω στον οδικό χάρτη προβλέπεται η επανεργοποίηση των διερευνητικών επαφών για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. 

Έντονες διαπραγματεύσεις για τη Σχολή της Χάλκης

Ο Πρόεδρος Ερντογάν στην τελευταία απάντηση του προς τους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων άφησε ξεκάθαρα να εννοηθεί πως η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης εξαρτάται απολύτως και αποκλειστικά από την αλλαγή καθεστώτος εκλογής των τριών μουφτήδων της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης. Πρόκειται για ένα κεφάλαιο το οποίο απασχολεί τις δύο πλευρές εδώ και δεκαετίες και ιδιαίτερα μετά το 1985, οπότε και η κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου άλλαξε το καθεστώς και από άμεση εκλογή των μουφτήδων από την οργανωμένη κοινότητα της μουσουλμανικής μειονότητας σε τοποθέτηση των τριών μουφτήδων από το ελληνικό κράτος.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει θετικά την εκ νέου αλλαγή του καθεστώτος επιλογής των μουφτήδων και επαναφορά του δικαιώματος εκλογής τους από ειδικό σώμα εκλεκτόρων. Μία τέτοια αλλαγή θα άνοιγε πάραυτα τον δρόμο για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Οικονομικά ζητήματα στα πλαίσια μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης

Κατά τη συνάντηση Τσίπρα Ερντογάν αποφασίστηκε η λειτουργία ακτοπλοϊκής γραμμής Θεσσαλονίκης-Σμύρνης από την επερχόμενη περίοδο. Επίσης συζητήθηκε η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στον Έβρο, στους Κήπους. Πολύ σύντομα θα συνεδριάσει και το ανώτατο οικονομικό συμβούλιο Ελλάδας-Τουρκίας στη Θεσσαλονίκη, όπου αναμένεται να υπογραφούν και νέες εμπορικές συμφωνίες. Στόχος, η αύξηση των διμερών εμπορικών συναλλαγών, έτσι ώστε να ξεπεράσουν κατά πολύ τα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ που είναι το ύψος των σημερινών εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών. 

Θέματα ασφάλειας

Με έμμεσο αλλά σαφή τρόπο, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας άφησε να εννοηθεί πως οι ελληνικές αρχές ασφαλείας σε συνεργασία με τις τουρκικές θα επιχειρήσουν να περιορίσουν τη δραστηριότητα των εγκληματικών οργανώσεων παράνομης διακίνησης ανθρώπων. Στη δραστηριότητα αυτή εντάσσεται και η διακίνηση ατόμων που έχουν χαρακτηριστεί ως υπεύθυνοι παράνομων ενεργειών στην Τουρκία. Χωρίς να ειπωθεί ξεκάθαρα, διαφάνηκε πως η ελληνική πλευρά συμπεριλαμβάνει σε αυτή την κατηγορία και εκείνα τα άτομα που χαρακτηρίζονται ως «τρομοκράτες», «γκιουλενιστές» ή μέλη κουρδικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Οι αναφορές σε αυτό το ζήτημα ήταν αρκετά ομιχλώδεις και πάντως επιδέχονται διάφορες ερμηνείες. 

Ο Έλληνας πρωθυπουργός ωστόσο ξεκαθάρισε πως άτομα που ενεργούν κατά της δημοκρατικής τάξης στην Τουρκία και στοχεύουν στην αποσταθεροποίηση της γειτονικής χώρας, δεν είναι ευπρόσδεκτα στην Ελλάδα.  

Η συνέντευξη Τύπου αναλυτικά


«Βάζουμε τα θεμέλια για να χτίσουμε αργότερα» ήταν το μήνυμα το οποίο έστειλαν κατά τη κοινή συνέντευξη Τύπου, που παραχώρησαν μετά την ολοκλήρωση της συνάντησής τους, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν και ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας.

«Είμαστε ευχαριστημένοι που βλέπουμε τον Έλληνα πρωθυπουργό και την αντιπροσωπεία του στη χώρα μας. Θέλω να καλωσορίσω στην Τουρκία τον πρωθυπουργό και την αντιπροσωπεία του» δήλωσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Αλέξη Τσίπρα, που ακολούθησε των διευρυμένων συνομιλιών ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των δύο χωρών.

Ο κ. Ερντογάν επεσήμανε πως στα τέλη του 2017 είχε πραγματοποιήσει μια επιτυχημένη επίσκεψη στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη διερμηνεία των δηλώσεών του στα ελληνικά.

Αναφερόμενος στη σημερινή κατ' ιδίαν μακρά συνάντηση που είχε με τον Έλληνα πρωθυπουργό και τις διευρυμένες συνομιλίες που ακολούθησαν μεταξύ των αντιπροσωπειών των δύο χωρών, ο T. Ερντογάν είπε πως συζήτησαν τις σχέσεις των δύο χωρών μας, καθώς και διεθνή και περιφερειακά θέματα.

«Ως Τουρκία επιθυμούμε να αναπτύξουμε τις διμερείς σχέσεις με την Ελλάδα σε κάθε πεδίο» διαμήνυσε.

«Στις διμερείς μας αυτές σχέσεις με την Ελλάδα κατά διαστήματα υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν τα επιθυμούμε, αλλά είχαμε την ευκαιρία να τα ξεπεράσουμε» σημείωσε και πρόσθεσε:

«Το σημείο που βρισκόμαστε στις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις είναι κατά πολύ χαμηλότερο από τον στόχο μας».

«Όλα τα θέματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μπορούν να επιλυθούν σε δίκαιη βάση»

Ο Τ. Ερντογάν εξέφρασε την πεποίθηση πως όλα τα θέματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μπορούν να επιλυθούν σε δίκαιη βάση και τόνισε την ανάγκη να μείνουν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.

«Καταβάλαμε κάθε προσπάθεια να βελτιώσουμε την κατάσταση των πολιτών μας ελληνικής καταγωγής και περιμένουμε από την Ελλάδα να υιοθετήσει την ίδια προσέγγιση» είπε.

«Θα πρέπει πρωτίστως να δημιουργήσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης»


«Οι δύο πλευρές προτού ξεκινήσουν τον διάλογο θα πρέπει να εντοπίσουν έναν οδικό χάρτη. Θα πρέπει πρωτίστως να δημιουργήσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης» ανέφερε ο πρόεδρος της Τουρκίας.

«Είναι μια σημαντική παράμετρος η ισοτιμία των Τούρκων στην Κύπρο» υποστήριξε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με τη διερμηνεία των δηλώσεων.

Όσον αφορά για το μεταναστευτικό, είπε πως η Τουρκία θεωρεί πως έχει «ένα υπερβολικό φόρτο».

Αυτή τη στιγμή, προσέθεσε, η Τουρκία περιθάλπει 4 εκατ. πρόσφυγες και έχει ξοδέψει περίπου 35 εκατ. δολάρια.

«Η Τουρκία έχει τηρήσει όλες τις υποσχέσχεις της στην ΕΕ στο θέμα της επανεισδοχής και στο μεταναστευτικό»

«Η Τουρκία στο θέμα της επανεισδοχής και στο μεταναστευτικό όποιες υποσχέσεις έχει δώσει, τις έχει τηρήσει» υποστήριξε ο πρόεδρος της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, επεσήμανε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πως η ΕΕ κατά τα μέγιστα δεν έχει τηρήσει τις υποσχέσεις της, όπως τις ευθύνες που απορρέουν από τη Συμφωνία της 18ης Μαρτίου.

«Επιθυμούμε η ΕΕ να τηρήσει τις υποσχέσεις της» συμπλήρωσε.

«Σήμερα με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας συζητήσαμε και τα θέματα της τρομοκρατίας. Η Τουρκία και η Ελλάδα γνωρίζουν και έχουν δει από κοντά το αιματηρό πρόσωπο της τρομοκρατίας. Εμείς θα πρέπει ως σύμμαχοι να είμαστε ενάντια στην τρομοκρατία. Θα πρέπει από κοινού να κάνουμε έναν οδικό χάρτη και να έχουμε μια αντιμετώπιση, όπως το PKK, και το κίνημα FETO, το οποίο θεωρούμε ότι είναι τρομοκρατικό» ισχυρίστηκε ο Τούρκος πρόεδρος.

Επίσης, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε, σύμφωνα με τη διερμηνεία των δηλώσεων, πως «δεν θα πρέπει αυτοί που είναι φυγάδες από αυτά τα κινήματα να βρίσκουν θέσεις στην Ελλάδα και προσέθεσε:

«Εμείς αυτή την προσμονή επιθυμούμε και θέλω να τραβήξω την προσοχή της γείτονος χώρας. Περιμένω αυτούς που την 15η Ιουνίου έχουν χάσει τη ζωή τους αντιμετωπίζοντας αυτό το πραξικόπημα, θα πρέπει να τους σεβαστούμε. Έχουμε την προσμονή να το σεβαστεί και η Ελλάδα αυτό και να φερθεί ανάλογα σε αυτούς τους φυγάδες, τους οποίους περιθάλπει».

«Στις θρησκευτικές μειονότητες θα κάνουμε ένα άνοιγμα και από κοινού θα βρούμε κοινές λύσεις» 

«Εμείς σε κάθε επίπεδο θα συμφωνήσουμε να έχουμε έναν ανοικτό διάλογο, και ειδικά στις θρησκευτικές μειονότητες θα κάνουμε ένα άνοιγμα, θα τις αξιολογήσουμε και από κοινού θα βρούμε κοινές λύσεις» ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.



Τσίπρας: Ο διάλογός μας με την Τουρκία όλα αυτά τα χρόνια ήταν ειλικρινής, σημαντικός όχι μόνο για το μέλλον των λαών μας, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή μας

«O διάλογός μας, όλα αυτά τα χρόνια, ήταν διάλογος ειλικρινής, σημαντικός όχι μόνο για το μέλλον των λαών μας, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή μας», είπε ο Αλέξης Τσίπρας κατά τις δηλώσεις τους με τον Ρ. Τ. Ερντογάν, μετά τη συνάντησή τους στο Προεδρικό Μέγαρο, στην Άγκυρα.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέφερε ότι «οι δύο χώρες μας μπόρεσαν να συνεργαστούν στενά το 2015 και το 2016, μια κρίσιμη περίοδο, όπου ξέσπασε μια πρωτοφανής προσφυγική και μεταναστευτική κρίση και για πρώτη φορά καταφέραμε να συνεργαστούμε όχι μόνο για θέματα λεγόμενης χαμηλής πολιτικής, αλλά για την αντιμετώπιση ενός μείζονος σημασίας διεθνούς θέματος - της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης».

Πρόσθεσε ότι «μπορέσαμε σε αυτό το πλαίσιο να οικοδομήσουμε μια νέα στρατηγική ευρωτουρκική συνεργασία, να βάλουμε μπρος ταυτόχρονα και τη θετική ατζέντα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, την οικονομική και ενεργειακή μας συνεργασία, να πραγματοποιήσουμε γύρους διερευνητικών συνομιλιών και να προωθήσουμε τον διάλογο μεταξύ των στρατιωτικών μας για τη μείωση της έντασης στο Αιγαίο».

«Την ίδια στιγμή», πρόσθεσε, «καταφέραμε να προωθήσουμε τις συνομιλίες για το Κυπριακό, που φτάσανε πολύ κοντά σε λύση, ανοίγοντας και δύσκολα θέματα, όπως το ζήτημα της ασφάλειας».

«Αγκάθι στις σχέσεις η υπόθεση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών και των δύο Ελλήνων στρατιωτικών»


Ο Αλ. Τσίπρας θύμισε ότι ήταν από τους πρώτους ηγέτες που είχε τηλεφωνήσει στον Τούρκο πρόεδρο μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στη γείτονα, για να εκφράσει τη στήριξη της Ελλάδας μια χώρας που υπερασπίζεται την δημοκρατία και την ελευθερία και καταδικάζει κάθε προσπάθεια κατάλυσης της δημοκρατικής νομιμότητας.

Πρόσθεσε ότι αργότερα υπήρξαν εξελίξεις που δημιούργησαν προσκόμματα σε αυτή τη θετική πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ρητορική αντιπαραθετική, στο Αιγαίο ο αριθμός των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας έφτασε σε πάρα πολύ υψηλά επίπεδα με πολύ επικίνδυνα περιστατικά στη θάλασσα και στον αέρα. Αναφέρθηκε και στην υπόθεση των 8 Τούρκων στρατιωτικών που επίσης αποτέλεσε αγκάθι στις σχέσεις, όπως και στη συνέχεια η υπόθεση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που κρατήθηκαν στην Τουρκία.

«Δεν αποδεχθήκαμε ότι αυτός ο φαύλος κύκλος είναι η μοίρα μας, το κισμέτ μας, δεν το πράξαμε και είμαι ευτυχής που δεν το πράξαμε», είπε ο Αλ. Τσίπρας. «Σήμερα στις συνομιλίες μας έγινε για μια ακόμα φορά σαφές ότι ούτε ο εσείς, ούτε εγώ, δεχόμαστε τη λογική της αδράνειας και της συμμόρφωσης με την πεπατημένη. Γιατί αναγνωρίζουμε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην εποχή μας και στην περιοχή μας, δεν μας επιτρέπουν να παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε αδιέξοδα» σημείωσε απευθυνόμενος στον Τούρκο πρόεδρο. 

«Είμαστε υποχρεωμένοι να ανατρέπουμε τις λογικές του παρελθόντος για να οικοδομήσουμε μια σχέση βασισμένη στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, στην κατάργηση των απειλών πολέμου και στην αλληλοκατανόηση των ανησυχιών μας» δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός και θύμισε ότι η επίσκεψη του Ρ.Τ. Ερντογάν στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 2017 ήταν η πρώτη μετά από 65 χρόνια για Τούρκο πρόεδρο και πως ο ίδιος έχει επισκεφθεί 4 φορές την Τουρκία μέσα σε 4 χρόνια.

Τόνισε ότι σε αυτό το θετικό πνεύμα, «συμφωνήσαμε να προχωρήσουμε το επόμενο διάστημα με βασικό στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο και την προώθηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

«Η ενέργεια να αποτελέσει γέφυρα συνεργασίας και όχι εμπόδιο στην περιοχή»


«Με τη δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων, μπορούμε, πιστεύω, στη συνέχεια να έχουμε πρόοδο και να επαναλάβουμε και τις διερευνητικές συνομιλίες για τη διαφορά που έχουμε στο θέμα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο», είπε ο Αλ. Τσίπρας.

Ως προς το Κυπριακό τόνισε την ανάγκη να υπάρξει δίκαιη και βιώσιμη λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ, προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, που θα καθιστά την επανενωμένη, ομοσπονδιακή Κύπρο μια κανονική χώρα της περιοχής και της ΕΕ.

Σημείωσε ότι σε αυτή τη νέα προσπάθεια οφείλουμε να αποφύγουμε τα λάθη του παρελθόντος και για αυτό κατέθεσε την άποψη ότι πρέπει να συμφωνήσουν στην πραγματοποίηση προπαρασκευαστικών συναντήσεων στο κρίσιμο θέμα της ασφάλειας στον οποίο εμπλέκεται η Ελλάδα και η Τουρκία. 

Τόνισε παράλληλα τη σημασία που έχει ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο και την ανάγκη, η ενέργεια να αποτελέσει γέφυρα συνεργασίας και όχι εμπόδιο στην περιοχή.

«Συμφωνήσαμε ότι το καλοκαίρι πρέπει να δουλέψουμε ώστε να είναι πραγματικότητα η ακτοπλοϊκή σύνδεση Σμύρνης-Θεσσαλονίκης», είπε ο Αλ. Τσίπρας και πρόσθεσε ότι συμφωνήσαν να προχωρήσουν στη διοργάνωση νέου επιχειρηματικού φόρουμ που θα αναδείξει τις ευκαιρίες που ανοίγονται για συνεργασία, ιδίως τώρα που η Ελλάδα έχει εξέλθει από μια κρίση που την ταλαιπώρησε για πολλά χρόνια.



«Τονίζω τη στήριξη στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, προς όφελος της, αλλά και προς όφελος της Ευρώπης»

«Συνομιλήσαμε για τη συνεργασία στο πλαίσιο της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας και τις δυνατότητες που υπάρχουν για μείωση των ροών, για την ανάγκη αύξησης των επιστροφών και την αντιμετώπιση των δικτύων των διακινητών», είπε ο πρωθυπουργός.

Συζητήσαμε και για την προοπτική της αναθεώρησης της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, προς όφελος, μεταξύ άλλων, όλων των χωρών της περιοχής. 

Τονίζω τη στήριξη στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, προς όφελος της, αλλά και προς όφελος της Ευρώπης, κάτι που μπορεί να συνεισφέρει στην επιστροφή στις σημαντικές δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν τα περασμένα χρόνια. 

«Στην Ελλάδα οι πραξικοπηματίες δεν είναι καλοδεχούμενοι»

Αναφορικά με την ακανθώδη υπόθεση των οκτώ, όπου η Ελληνική Δικαιοσύνη έχει πάρει σαφείς αποφάσεις, όπως επισήμανε, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα ως κράτος δικαίου οφείλει να κάνει σεβαστές τις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα οι πραξικοπηματίες δεν είναι καλοδεχούμενοι και πως αυτό που προέχει είναι η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας. 

Ο Αλ. Τσίπρας τόνισε ότι «υπάρχει πολύ σημαντική δυνατότητα το επόμενο διάστημα να επενδύσουμε στη θετική ατζέντα των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες. "Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερη, η Ελλάδα βγαίνει μετά από πολυετή κρίση στις αγορές, λύνουμε προβλήματα δεκαετιών, όπως τη διαφορά μας με τον βόρειο γείτονα μας, τη Βόρεια Μακεδονία», είπε και τόνισε ότι «πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να διαμορφώσουμε ένα κλίμα ασφάλειας, ειρήνης και συνεργασίας στο Αιγαίο που θα είναι προς όφελος και των δύο χωρών».

«Εμείς θέλουμε να βάλουμε τα θεμέλια ώστε να μπορέσουμε κάποια στιγμή να χτίσουμε, δεν είμαστε έτοιμοι να χτίσουμε χωρίς να βάλουμε τα θεμέλια», ανέφερε ο πρωθυπουργός για να συμπληρώσει ότι «η συνάντηση αυτή είχε ως αντικείμενο να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε αργότερα ιστορικά βήματα και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις».

«Ευτυχές το γεγονός ότι υπάρχει αυτό το επίπεδο επικοινωνίας και ειλικρίνειας μεταξύ μας»

Ερωτηθείς γιατί επέλεξε να αποδεχτεί την πρόσκληση του Τούρκου προέδρου και να γίνει αυτή η συνάντηση σε αυτή την συγκυρία, δεδομένης και της κριτικής που έχει διατυπωθεί επ' αυτού, ο Αλ. Τσίπρας σημείωσε ότι δύο γειτονικές χώρες ιδίως όταν έχουν ζητήματα που πρέπει να επιλύσουν οφείλουν να έχουν τακτικές συνομιλίες και ανοικτά κανάλια συνεννόησης και ιδιαίτερα στο υψηλότερο επίπεδο.

Ο πρωθυπουργός είπε ότι η κριτική που ενδεχομένως να ασκείται από ορισμένους είναι κριτική που οδηγεί σε ένα τέλμα, αδράνεια και σε επικίνδυνους και ολισθηρούς δρόμους.

Σημείωσε ότι έχουν αποτραπεί κίνδυνοι και προβλήματα στα οποία βρέθηκαν μπροστά και πως αν δεν είχαν και οι δύο τη δυνατότητα να σηκώσουν το τηλέφωνο για να επικοινωνήσουν, θα ήταν πολύ πιθανό να βρεθούμε, χωρίς προθέσεις, μπροστά σε κλιμακώσεις επικίνδυνες.

Χαρακτήρισε ευτυχές το γεγονός ότι υπάρχει αυτό το επίπεδο επικοινωνίας και ειλικρίνειας μεταξύ τους και ότι αυτό είναι η βάση ώστε να προχωρήσουν ακόμα παραπέρα το επόμενο διάστημα και σε πιο εποικοδομητικές συνομιλίες που πιθανόν να έχουν και συγκεκριμένες αποφάσεις.

«Ανεβαίνοντας στο βήμα ο Πρόεδρος μου είπε ότι δεν έχουμε σήμερα να υπογράψουμε αποφάσεις, του είπα ότι όμως ίσως να έχουμε την επόμενη φορά που θα συναντηθούμε», πρόσθεσε ο κ. Τσίπρας.


Aναλυτικά το πρόγραμμα του Πρωθυπουργού:

Τρίτη 5 Φεβρουαρίου 

16:00: Άφιξη στο Προεδρικό Μέγαρο και συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας, Fuat Oktay.

16:45: Συνάντηση του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, με τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας, Recep Tayyip Erdoğan και εν συνεχεία διευρυμένες συνομιλίες της ελληνικής αποστολής με αξιωματούχους της κυβέρνησης της Τουρκικής Δημοκρατίας.

18:50: Δηλώσεις του πρωθυπουργού και του Προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας προς τους εκπροσώπους του Τύπου.

19:30: Δείπνο παρατιθέμενο από τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας προς τιμήν του Έλληνα πρωθυπουργού.

Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου

09:15: Επίσκεψη και ξενάγηση του πρωθυπουργού στην Αγία Σοφία.

11:30: Μετάβαση του Πρωθυπουργού στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου, αφού ξεναγηθεί, θα έχει συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, κ.κ. Βαρθολομαίο.

18:30: Συνάντηση του πρωθυπουργού με εκπροσώπους της ελληνικής ομογένειας της Κωνσταντινούπολης στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, όπου στεγάζεται το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας.

 


Πηγή: Zougla.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Φωτογραφίες: EUROKINISSI/ΓΡ. ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/ANDREA BONETTI

Share