Συζητείται σήμερα στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής η Πρόταση Νόμου των 75 Βουλευτών, μεταξύ των οποίων οι κύριοι Γιάννης Κουτσούκος και Τάκης Δημητρουλόπουλος, για τον αναδρομικό έλεγχο του Πόθεν- Έσχες των πολιτικών που άσκησαν κυβερνητικά καθήκοντα από το 1974 έως σήμερα, καθώς και των στενών συγγενικών τους προσώπων.
Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση ο νόμος 3213/2003 για το «Πόθεν έσχες» έχει αποδειχθεί και πάντως θεωρείται ανεπαρκής για τον επιδιωκόμενο από την πολιτεία σκοπό. Πράγματι «Κανένας απατεών και κανένας καταχραστής δημοσίου χρήματος δεν καταγράφει στη δήλωση του «Πόθεν έσχες», τα προϊόντα των εγκληματικών του δραστηριοτήτων», όπως έχει τονισθεί επανειλημμένως εντός και εκτός Βουλής. Πρέπει, συνεπώς, για λόγους τόσο πρόληψης, όσο και καταστολής να καταστεί δυνατή η διερεύνηση και μάλιστα της πραγματικής αξίας, αν πρόκειται για ακίνητα, όχι μόνο του «Πόθεν», στο οποίο περιορίζεται ουσιαστικά ο έλεγχος και το ενδιαφέρον των Μ.Μ.Ε. και του κοινού, αλλά πρωτίστως του «έσχες». Το ζήτημα που τίθεται, συνεπώς, είναι να θεσπιστούν εφαρμόσιμα και αποτελεσματικά μέσα διακρίβωσης τόσο του «έσχες» όσο και του «πόθεν», έτσι που να αποθαρρύνεται η διολίσθηση στη διαφθορά οποιουδήποτε από τις διάφορες κατηγορίες προσώπων που είναι υπόχρεα σε υποβολή της δήλωσης «Πόθεν έσχες».
Ειδικώς προκειμένου περί προσώπων που άσκησαν κυβερνητικά καθήκοντα από το 1974 κι εδώ και των στενών συγγενών τους, επιβάλλεται ο αναδρομικός έλεγχος του «έσχες» και του «πόθεν» ώστε από την ατεκμηρίωτη και την αναποτελεσματική γενίκευση της κατακραυγής που εξυπηρετεί την υπεκφυγή ενόχων και τους συμψηφισμούς μεταξύ των, να διακριθεί η εξατομικευμένη ευθύνη που εξασφαλίζει για όλους κάθαρση στο παρελθόν και «καθαρούς λογαριασμούς» στο μέλλον.
Από τις προτεινόμενες αλλαγές ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στην «εγγύηση» από τον υπόχρεο σε δήλωση της περιουσιακής του κατάστασης για την ειλικρίνειά της, με την πρόσθετη δήλωση παραίτησης υπέρ του ελληνικού δημοσίου από οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο δεν έχει, τυχόν, καταγραφεί με την επιφύλαξη δικαιολογημένης άγνοιας της ύπαρξής του κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης αυτής. Παραλλήλως απειλούνται με ποινικές, πέραν των άλλων κυρώσεις, όσοι συμπράττουν στην υποβολή ανακριβούς δήλωσης και τα φυσικά πρόσωπα ή υπάλληλοι νομικών προσώπων που γνωρίζουν ή έχουν ενδείξεις ή υποψίες ότι διαπράττεται, έχει διαπραχθεί, επιχειρείται ή επιχειρήθηκε παράβαση του νόμου αυτού και δεν ενημέρωσαν αρμοδίως και αμελητί. Προς τούτο κάμπτεται οποιοδήποτε επαγγελματικό απόρρητο και δεν ισχύουν οποιεσδήποτε υποχρεώσεις εχεμύθειας ή εμπιστευτικότητας έναντι του οποιουδήποτε υπόχρεου σε δήλωση «πόθεν έσχες».
Οι αλλαγές αυτές και οι λοιπές προτεινόμενες στο νόμο 3213/2003 όπως ισχύει, επιβάλλονται λόγω της ριζικής μεταβολής στην κλίμακα και της απάμβλυνσης των προτεραιοτήτων μεταξύ ηθικών και υλικών αξιών στην κοινή συνείδηση από την εποχή -1964- που η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου εισηγήθηκε και η Βουλή εψήφισε ομοφώνως το νόμο «Περί Προστασίας της τιμής του πολιτικού κόσμου», το περίφημο «Πόθεν έσχες». Τότε οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες εντός των οποίων εκινείτο ο δημόσιος βίος και η Οικονομία επέτρεπαν πλήρη σχεδόν διαφάνεια της περιουσιακής κατάστασης των μελών του Κοινοβουλίου, των Υπουργών και των λοιπών παραγόντων του τόπου. Άλλωστε η νομοθεσία περί προστασίας του εθνικού νομίσματος καθιστούσε αδύνατη και την ελάχιστη μη νόμιμη συναλλαγματική συναλλαγή, αφού και η ελάχιστη εξαγωγή συναλλάγματος για λόγους σπουδών, υγείας ή εμπορικής συναλλαγής-προϋπέθετε έγκριση της Τραπέζης της Ελλάδος.
Έκτοτε και οι συνθήκες αυτές έχουν τόσο πολύ αλλάξει, η ηλεκτρονική τεχνολογία και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα παρέχουν τόσες δυνατότητες, ώστε να είναι απολύτως αφελής η σκέψη ότι ο ισχύων νόμος για το «Πόθεν έσχες» μπορεί, ως έχει, να εξασφαλίσει πλήρη διαφάνεια της περιουσιακής κατάστασης όσων οφείλουν να καταθέτουν τη σχετική δήλωση. Προς τούτο προτείνεται, πέραν των πολιτικών προσώπων να αναρτώνται στο δικτυακό τόπο της Βουλής οι δηλώσεις και των λοιπών υπόχρεων υποβολής δήλωσης «πόθεν έσχες».
