Με το σύστημα της λίστας, και όχι του σταυρού προτίμησης, θα διεξαχθούν οι επόμενες εκλογές, στις 17 Ιουνίου. Το ίδιο θα ίσχυε (και ισχύει), είτε γίνουν και σε κάποια άλλη ημερομηνία, στο απώτερο μέλλον, και μέχρι 18 μήνες μετά τις πιο πρόσφατες (κάθε φορά). Γιατί αυτό προβλέπεται από τις συνταγματικές κι άλλες κανονιστικές διαδικασίες (ο σκοπός όταν μπήκε αυτή η διάταξη πριν μερικά χρόνια, που είχε πλέον φανεί ότι δεν εξαντλείται πλέον η τετραετία, ήταν να ελαφρύνονται οικονομικά οι υποψήφιοι από το βάρος μιας νέας προεκλογικής προσωπικής εκστρατείας, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα).
Κάθε κόμμα έχει σε αυτή την περίπτωση την επιλογή να βάλει και διαφορετικούς υποψήφιους στο ψηφοδέλτιο, από αυτούς που έχει βάλει την τελευταία φορά (έναν, δυο ή και όλους).
Με τη λίστα, οι υποψήφιοι βουλευτές δεν χρειάζεται να απευθυνθούν στους ψηφοφόρους και να ζητήσουν την ψήφο τους, αφού η σειρά που θα τοποθετηθούν στο ψηφοδέλτιο καθορίζεται από το κόμμα (και δεν αναγράφονται κατά σειρά αλφαβητικά, όπως ισχύει με το σταυρό) και όσες έδρες βγάλει το κόμμα σε κάθε Νομό, τόσοι βγαίνουν. Π. χ. αν ένα κόμμα σε κάποιο Νομό βγάζει δυο έδρες, τότε βγαίνουν οι δυο πρώτοι από το ψηφοδέλτιο.
Το ΠΔ 152/1985 στο οποίο και ρητά παραπέμπει ο εκλογικός νόμος στο άρθρο 72 παρ 11 του ΠΔ 26/2012, προβλέπει συγκεκριμένα ότι σε αυτή την περίπτωση, Βουλευτές εκλέγονται οι πρώτοι κατά σειρά υποψήφιοι, της λίστας του ψηφοδελτίου όπως θα την καθορίσει το κόμμα ανά εκλογική περιφέρεια. Πρόκειται δηλαδή για μια αντίστοιχη πρόβλεψη της διαδικασίας εκλογής των βουλευτών Επικρατείας οι οποίοι και εκλέγονται ανάλογα με το ποσοστό κάθε κόμματος, κατά σειρά από λίστα υποψηφίων που αυτό καταρτίζει. Τώρα, το αντίστοιχο θα γίνει σε όλη τη χώρα.
Η λογική λέει ότι τα κόμματα, για να αποφύγουν εσωκομματικά προβλήματα και αδικίες, θα καταρτίσουν λίστες με βάση τους αριθμούς σταυρών που πήραν οι υποψήφιοι στις εκλογές της 6ης Μαΐου.
Ξαναλέμε όμως ότι ο αρχηγός του κάθε κόμματος έχει το δικαίωμα να καταρτίσει τις λίστες των ψηφοδελτίων με τους υποψηφίους που επιθυμεί, ακόμα και αν εκείνοι δεν εξελέγησαν στις εκλογές της 6ης Μαΐου ή δε μετείχαν καν, και να θέσει εκτός ψηφοδελτίων βουλευτές οι οποίοι εξελέγησαν στην πρόσφατη εκλογική διαδικασία.
Το θετικό της λίστας για τους υποψήφιους είναι ότι δεν θα έχουν τόσο «τρέξιμο», όσο στις τελευταίες εκλογές του Μαΐου ή γενικά σε αυτές με σταυρό, και φυσικά δεν θα έχουν και έξοδα για την προβολή τους.
Το αρνητικό για τα κόμματα είναι ότι δεν θα έχουν ανθρώπους για να μαζεύουν ψήφους…
Στην πρόσφατη ιστορία, εκλογές με λίστα είχαν γίνει το 1985.
Δικαίωμα συμμετοχής στις προσεχείς εκλογές έχουν όλα τα κόμματα, ακόμα και αυτά που δεν πήραν το εισιτήριο (3%) για τη είσοδο στην Βουλή, ή ακόμα και τυχόν καινούρια, που δεν είχαν λάβει μέρος στις εκλογές του Μαΐου.
Με την παλιά απογραφή και βλέπουμε…
Την ίδια ώρα «αγκάθι» αποτελεί η μη δημοσιοποίηση των επίσημων αποτελεσμάτων της απογραφής του 2011 από τη ΕΛΣΤΑΤ που επηρεάζουν τον αριθμό των εδρών ανά εκλογική περιφέρεια (όπως έχει ξαναγράψει αναλυτικά το iliaoikonomia.gr). Η ΕΛΣΤΑΤ με επιστολή της προς το Υπουργείο Εσωτερικών παραδέχθηκε ότι τα τελικά στοιχεία δε θα είναι έτοιμα ούτε τον Ιούνιο!
Αποτέλεσμα των μεγάλων καθυστερήσεων είναι, οι επικείμενες εκλογές να γίνουν – όπως όλα δείχνουν – με τα στοιχεία της απογραφής του 2001, γεγονός που δεν αποκλείεται μετεκλογικά να ανοίξει κύκλο προσφυγών από υποψηφίους.
Ως προσπάθεια για δικλίδα ασφαλείας έναντι του προβλήματος που δημιουργεί η μη δημοσίευση των στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ φαντάζει πλέον η ακριβής ημερομηνία προκήρυξης των εκλογών και όχι εκείνη της διενέργειάς τους.
Σύμφωνα με τη συνταγματική επιταγή (άρθρο 54), «τα αποτελέσματα της απογραφής θεωρείται ότι έχουν δημοσιευθεί με βάση τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας μετά την πάροδο ενός έτους από την τελευταία ημέρα διεξαγωγής της».
Στο πλαίσιο αυτό υπάρχουν απόψεις νομικών οι οποίες αναφέρουν πως άπαξ και οι εκλογές προκηρύχθηκαν πριν από τις 24 Μαΐου – οπότε και συμπληρώνεται το ένα έτος από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της απογραφής – μπορεί να εφαρμοστεί η ισχύουσα κατανομή εδρών.
Με δεδομένο δηλαδή πως το προεδρικό διάταγμα προκήρυξης των εκλογών εκδόθηκε πριν από την 24η Μαΐου και συγκεκριμένα το Σάββατο 19 Μαίου) – όπως σημειώνουν και κύκλοι του υπουργείου Εσωτερικών – δίνεται η ερμηνεία ότι δεν απορρέει υποχρέωση να ληφθούν υπόψη τα στοιχεία της απογραφής του 2011.
Το πιο πιθανό πάντως είναι ότι ΜΕΤΑ τις εκλογές, κάποιοι υποψήφιοι από περιοχές που με τη νέα απογραφή βγάζουν περισσότερες έδρες, θα κάνουν ενστάσεις (και η τελική απόφαση θα βγει τότε, αφού από την άλλη, το Σύνταγμα είναι σαφές…)!
Υπενθυμίζεται ότι όταν οι εκλογές γίνουν βάσει της απογραφής του 2011 έρχονται μεγάλες αλλαγές στην κατανομή των εδρών:
Στο Νομό Ηλείας, λόγω της πληθυσμιακής συρρίκνωσης οι βουλευτικές έδρες από έξι (6 ) γίνονται τέσσερις (4) με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία. Να αναφέρουμε εδώ ότι σύμφωνα με κάποιες άλλες πληροφορίες και υπολογισμούς, τα τελικά αριθμητικά δεδομένα πιθανόν να αφήσουν με μικρότερη μείωση την Ηλεία, και συγκεκριμένα με 5 έδρες. Πάντως μείωση εδρών θα υπάρχει σίγουρα. Και θα τη μάθουμε επίσημα, όταν βγουν και τα επίσημα στοιχεία της απογραφής.
Στην Αιτωλοακαρνανία από 8 έδρες τώρα, θα γίνουν 6. Στην Αχαΐα από 9 γίνονται 8.
Στην Αρκαδία από 3 γίνονται 2. Στον Νομό Μεσσηνίας από 5 γίνονται 4. Στην Λακωνία από 3 γίνονται 2.
Μεγάλη κερδισμένη βγαίνει η Β’ Αθήνας που από 42 έδρες που είχε μέχρι τώρα, με τη νέα απογραφή θα εκλέγει 53 βουλευτές! Κερδισμένες και η Α’ και Β’ Θεσσαλονίκης που από 16 και 7 έδρες αντίστοιχα θα έχουν 20 και 10. Χαρακτηριστικό είναι ότι Αθήνα, Πειραιάς και Θεσσαλονίκη θα εκλέγουν 133 βουλευτές, δηλαδή σχεδόν τους μισούς του Κοινοβουλίου!!!
ΗΛΕΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
