«Οι πολιτικές που θέλουν να επηρεάσουν ουσιαστικά την πολιτική και οικονομική εξέλιξη δεν έχουν άμεσα αποτελέσματα. Απαιτούν χρόνο…Οι εκλογές έρχονται συνήθως πιο γρήγορα από τα αποτελέσματα της πολιτικής…» Σρέντερ
Μια αναδρομή στην οικονομία του μεταπολιτευτικού ελληνικού κράτους, παρουσιάζει μια εκπληκτική εικόνα περιοδικότητας, αύξησης κρατικών δαπανών και σταθεροποιητικών προγραμμάτων ?σπατάλης και λιτότητας. Μετά την τεράστια αύξηση των κρατικών δαπανών την πρώτη περίοδο του ΠΑΣΟΚ, ήρθε το σταθεροποιητικό πρόγραμμα 1985-1987.
Ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1985 διαπίστωνε: «δαπανάμε περισσότερα απ΄ ότι παράγουμε, η κατάσταση αυτή μπορεί να συντηρηθεί μόνο με δανεισμό που μακροχρόνια μας οδηγεί σε μείωση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας και απώλεια της οικονομικής ανεξαρτησίας της». Αποτέλεσμα της διαπίστωσης, ένα ιδιαίτερα σκληρό σταθεροποιητικό πρόγραμμα που περιελάμβανε: υποτίμηση 15% – πάγωμα μισθών με πληθωρισμό 20% – απαγόρευση αυξήσεων στον ιδιωτικό τομέα. Από το δόγμα «Τσοβόλα δώστα όλα» και τη σπατάλη των οικουμενικών κυβερνήσεων, καταλήξαμε στο σταθεροποιητικό πρόγραμμα (1991-1993).
Το 1995 ο Γρηγόρης Γιάνναρος σημείωνε: «τα σταθεροποιητικά μέτρα πρέπει να ολοκληρωθούν με αναπτυξιακές πολιτικές. Από μόνα τους δεν αρκούν για την ανάπτυξη. Η ανάπτυξη εξαρτάται από πολιτικές λύσεις σε κεντρικά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας: αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης, εξυγίανση δημόσιων επιχειρήσεων, αναδιάρθρωση δημόσιων δαπανών, φορολογική μεταρρύθμιση».
Η χώρα εγκλωβισμένη οδηγείται στο αντίστοιχο σταθεροποιητικό (1994-2000) για να ενταχθεί στην ΟΝΕ. Πετύχαμε το στόχο της ΟΝΕ, χωρίς όμως εκείνες τις ρυθμίσεις που θα ενίσχυαν την αποδοτικότητα του παραγωγικού συστήματος. Τα σταθεροποιητικά προγράμματα διόρθωναν νούμερα και όχι δομές. (Γ. Βούλγαρης -Τα Νέα)
Μέσα απ΄ αυτόν το φαύλο κύκλο των σταθεροποιητικών προγραμμάτων, τι εμπειρία αποκομίσαμε, τι μάθαμε, τι καταλάβαμε; Απολύτως τίποτα !
Σα χώρα και κοινωνία πρέπει να καταλάβουμε την κατάστασή μας, για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματά μας και να αντιδράσουμε. Να αντιδράσουμε σε κάθε συντηρητική πρόταση για λύση, σε κάθε εύκολο λαϊκισμό, σε κάθε ψέμα που θα μας λύνει με μαγικό τρόπο τα προβλήματα. Να αντιδράσουμε τόσο στον τυφλό αντιμνημονιακό θυμό και τη δαιμονοποίηση των «άλλων» που φταίνε για όλα τα δεινά μας, όσο και στη μνημονιακή ρητορική με τους μονόδρομούς της, τις οριζόντιες μειώσεις και τους νέους φόρους. Να ξεφύγουμε από τη λογική για τους «κακούς τρίτους» που μας πιέζουν, μας εκβιάζουν, μας περιμένουν στη γωνία να μας αφανίσουν. Στην κρίση πρέπει να σκεφτόμαστε δημιουργικά, όπως συμβούλεψε ο τ. πρόεδρος της Βραζιλίας τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ.
Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα, να επιμείνουμε στην αλήθεια και να απαντήσουμε σοβαρά :
- Γιατί η γραφειοκρατία μεγαλώνει αντί να μειώνεται και το κράτος διαλύεται, γιατί οι κρατικές επιχειρήσεις διοικούνται σαν κομματικά φέουδα και δαπανάμε πολλά σε άχρηστες θέσεις στο δημόσιο και όχι σε παραγωγικές υποδομές .
- Γιατί η αξιολόγηση του δημοσίου δεν γίνεται, το ενιαίο μισθολόγιο σχεδιάζεται 40 χρόνια, οι συντεχνίες διατηρούν πάντα τα προνόμιά τους και κόβονται συντάξεις για να πληρωθούν ζημιές κρατικών-κομματικών επιχειρήσεων και προνόμια.
- Γιατί στην υγεία η λεηλασία συνεχίζεται, τα Πανεπιστήμια έχουν μεταβληθεί σε χωματερές και το κτηματολόγιο 25 χρόνια παραμένει στάσιμο.
- Γιατί η απογραφή των συνταξιούχων έχει γίνει γεφύρι της Άρτας και η πάταξη της φοροδιαφυγής είναι πια ανέκδοτο.
- Γιατί το λαθρεμπόριο των καυσίμων δεν μπορεί να παταχθεί και θα πληρώσουν πάλι οι ίδιοι τα περισσότερα.
- Γιατί υπάρχουν πάνω από 1.000.000 άνεργοι, όλοι από τον ιδιωτικό τομέα κι εμείς κοιτάμε αλλού ή μάλλον κοιτάμε μη θιχθούν τα προνόμια του δημόσιου τομέα και των συντεχνιών.
Δομικά προβλήματα της κοινωνίας πρέπει να επιλυθούν, να κλείσουν τ? αυτιά στις σειρήνες που προστατεύουν το πελατειακό κράτος, τις συντεχνίες και την κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα. Να προχωρήσουμε στη μείωση του κράτους, όχι όμως στη μείωση της πρόνοιας και τις «εύκολες» οριζόντιες φορολογικές λύσεις. Να ξεκαθαρίσουμε ότι, όλες οι διεκδικήσεις δεν είναι προοδευτικές. Η άκριτη υιοθέτησή τους και η πλειοδοσία υποσχέσεων είναι χυδαίος λαϊκισμός. Να προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις, αλλαγές και πραγματικές ανατροπές στο πολιτικό και θεσμικό επίπεδο για να μπορέσει ν? αλλάξει το κράτος.
Η σταθεροποίηση όπως και οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι κοινωνικά μονοσήμαντες. Η σύνθεση τους καθορίζει και το κοινωνικό τους περιεχόμενο. Οφείλουν να έχουν προοδευτικό πρόσημο.
* Τζίμης Οικονομίδης
μέλος ΝΕ Ηλείας της Δημοκρατικής Αριστεράς.
