Για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι…
Ο παραδοσιακός γάμος (Μέρος 5ο )
Γράφει η Κατερίνα Αναγνωστοπούλου – Σωτηροπούλου
Στο δρόμο για την εκκλησιά
Την Κυριακή μαζεύονταν όλοι οι καλεσμένοι με τα δώρα τους στα δύο σπίτια. Το μυστήριο του γάμου γινόταν πάντα στην ενορία ή στο χωριό της νύφης. Αν ο γαμπρός ήταν από άλλο χωριό, η ¨αγωνία¨ της νύφης ήταν μεγάλη. ¨Άραγε ξεκίνησαν; Θα αργήσουν;¨ Κι ακόμη: ¨Κι αν δεν έρθει; (ο γαμπρός)¨ Πράγμα που συνέβαινε καμιά φορά. Εδώ, την αγωνία έδιωχναν οι ¨συγχαριάτες¨, έφιπποι στενοί συγγενείς της νύφης, που σε λογική απόσταση από το χωριό περίμεναν να διακρίνουν την πομπή του γαμπρού να έρχεται. Τότε καλπάζοντας έφταναν στο σπίτι της νύφης και φώναζαν ¨έρχονται!¨, δίνοντας έτσι τη χαρούμενη είδηση.
Από εκεί και πέρα οι στιγμές μετριούνταν. Η νύφη χόρευε τον τελευταίο χορό ως ¨ελεύθερη¨ στο πατρικό της. Η ¨ταβουλόβεργα¨ κόνταινε τους μουσικούς χρόνους και ο χορός γινόταν πιο γρήγορος. Αλλά και η ¨ταβουλόβεργα¨ από τη συντροφιά του γαμπρού ακουγόταν το ίδιο όταν έμπαιναν στο χωριό!
Μόλις δινόταν το μήνυμα ότι ο γαμπρός έφτασε στην εκκλησία, ξεκινούσε η πομπή της νύφης. Μπροστά πήγαιναν οι οργανοπαίχτες, πίσω οι παράνυμφοι με τις λαμπάδες και την μπομπονιέρα του κουμπάρου, η νύφη βασταζόμενη από τον πατέρα της (δεξιά) και τον αδελφό της (αριστερά) και μετά όλοι οι άλλοι καλεσμένοι.
[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_original”,”fid”:”141645″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”762″,”typeof”:”foaf:Image”,”width”:”671″}}]]
Σ’ άλλες περιοχές, το έθιμο ήταν λίγο διαφορετικό. Την Κυριακή μαζεύονταν όλοι οι καλεσμένοι με τα δώρα τους στα δύο σπίτια, έρχονταν οι οργανοπαίχτες και άρχιζε το γλέντι. Όταν συγκεντρώνονταν όλοι στο σπίτι του γαμπρού, πήγαιναν και έπαιρναν τον κουμπάρο. Μετά ξεκινούσε η πομπή με το συμπεθεριό του γαμπρού πάνω σε άλογα για το σπίτι της νύφης. Σκέπαζαν τα σαμάρια με πολύχρωμα κιλίμια και πλεκτές κουβέρτες, ενώ το άλογο του γαμπρού ήταν άσπρο και στολισμένο. Ξεκινούσαν τραγουδώντας διάφορα τραγούδια εναλλάξ, μια φορά οι άντρες το στίχο και μια οι γυναίκες.
Μπροστά πήγαιναν οι οργανοπαίχτες, ο κλαριντζής και ο λαουτιέρης. Ακολουθούσαν τρία παιδιά με τα κάνιστρα (πανέρια) στο κεφάλι. Το πρώτο κάνιστρο είχε ένα πιάτο κουραμπιέδες και ένα μπουκάλι ποτό. Το δεύτερο είχε το νυφικό και το τρίτο δώρα για τους γονείς και τα αδέλφια της νύφης, συνήθως παπούτσια. Τα παπούτσια της νύφης δεν τα έβαζαν στο κάνιστρο. Τα κρατούσε ένας αδελφός του γαμπρού ή ο κουμπάρος, που θα τα φορούσε ο ίδιος στη νύφη. Ακολουθούσε ο γαμπρός με τους γονείς του και όλο το συμπεθεριό.
Φτάνοντας στο σπίτι της νύφης τους υποδέχονταν η νύφη, οι γονείς της, τ’ αδέλφια της και οι άλλοι. Παραλάμβαναν τα δώρα και έδιναν το κάνιστρο με τα νυφικά στα κορίτσια που θα στόλιζαν τη νύφη. Τους σέρβιραν κουραμπιέ με ποτό και άρχιζαν το χορό μέχρι να ετοιμαστεί η νύφη. Το πρώτο τραγούδι που έλεγαν ήταν :
Εδώ στο σπίτι που ’ρθαμε, πέτρα να μη ραγίσει
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει.
Όταν η νύφη ήταν έτοιμη, ειδοποιούσαν αυτόν που κρατούσε τα παπούτσια να της τα φορέσει… Σύμφωνα όμως με το έθιμο, τα παπούτσια δεν έπρεπε να μπουν με την πρώτη, γιατί (υποτίθεται) ήσαν σφιχτά… Τότε ξεκινούσε μια σειρά διαπραγματεύσεων όπου ο κουμπάρος ή ο κουνιάδος «ασήμωναν» το παπούτσι! Αυτό γινόταν τρεις φορές και τελικά το παπούτσι έμπαινε στο πόδι της νύφης!
Αφού πια η νύφη ήταν έτοιμη, ξεκινούσε πρώτα ο γαμπρός με τους δικούς του για την εκκλησία. Πάντα μπροστά τα όργανα, πίσω ο γαμπρός και ξωπίσω όλοι οι άλλοι. Φτάνοντας εκεί, περίμενε στην πόρτα ώσπου να έρθει η νύφη.
Λίγο μετά ξεκινούσε για την εκκλησιά η συνοδεία της νύφης. Την κρατούσαν ο πατέρας της κι ο αδελφός της. Περνώντας από κάποια βρύση έπρεπε η νύφη να ρίξει λεφτά.
Φθάνοντας στην εκκλησία ο πατέρας ¨παρέδιδε¨ τη νύφη στο γαμπρό ο οποίος του φιλούσε το χέρι, φιλούσε και τη νύφη και έμπαιναν όλοι στην εκκλησία. Η νύφη και ο γαμπρός πρόσεχαν να μπουν με το δεξί πόδι, για να τους έρθουν όλα δεξιά και καλά!
[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_original”,”fid”:”141646″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”677″,”typeof”:”foaf:Image”,”width”:”960″}}]]
