Μια ιδιαίτερα απαιτητική χρονιά για την ελληνική επιχειρηματικότητα αποδείχθηκε το 2025. Παρά τις προσπάθειες σταθεροποίησης, οι οικονομικές πιέσεις οδήγησαν σε αύξηση των «λουκέτων» στις επιχειρήσεις.
Οι απόλυτοι αριθμοί των επίσημων πτωχεύσεων επιχειρήσεων στην Ελλάδα δεν είναι μεγάλοι. Για το σύνολο των τομέων της οικονομίας ανήλθαν στις 557 το 2025, σημειώνοντας όμως κατακόρυφη άνοδο της τάξης του 83,2% σε σύγκριση με το 2024 (όπου είχαν καταγραφεί 304 πτωχεύσεις).
Έντονη επιδείνωση το τέταρτο τρίμηνο του 2025
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛΣΤΑΤ) η τάση αυτή είναι αυξητική τα τελευταία χρόνια, με τον αριθμό των πτωχεύσεων σχεδόν να διπλασιάζεται από έτος σε έτος (55 το 2021, 118 το 2022, 271 το 2023, 304 το 2024 και 557 το 2025).
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επιδείνωση στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, όπου οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν κατά 103,8% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.
Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει τις πιέσεις που δέχονται πολλές επιχειρήσεις λόγω υψηλού δανεισμού, περιορισμένης ρευστότητας και δυσκολιών πρόσβασης σε χρηματοδότηση, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) που συχνά έχουν μικρότερο κύκλο ζωής. Η εικόνα αυτή αποτελεί αντικείμενο έντονου προβληματισμού για τη βιωσιμότητα του εγχώριου επιχειρείν.
Διττή εικόνα
Παρά την ανησυχητική αυτή εξέλιξη, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν μια διττή εικόνα, καθώς την ίδια στιγμή συνεχίζεται η δημιουργία νέων επιχειρήσεων.
Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 140.229 ενάρξεις νέων επιχειρήσεων για το σύνολο των τομέων της οικονομίας, αριθμός που παρουσιάζει μια μικρή αλλά αξιοσημείωτη αύξηση της τάξης του 5,8% σε σχέση με το 2024 (132.507 ενάρξεις).
Οι νέες επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στους κλάδους «Μεταφορά και Αποθήκευση» και «Μεταποίηση», υποδηλώνοντας ότι, παρά τις δυσκολίες, υπάρχει ακόμη επιχειρηματική δυναμική σε συγκεκριμένους τομείς.
Αντίστοιχα, μειωμένη ήταν η δημιουργία νέων επιχειρήσεων στους κλάδους «Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης» (7,1%) και «Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού» (4,0%).
Οι τομείς οικονομικής δραστηριότητας, στους οποίους σημειώθηκε το μεγαλύτερο πλήθος εγγραφών νέων επιχειρήσεων, ανά μεγάλη γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας, είναι:
- Βόρεια Ελλάδα: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία», με 1.065 εγγραφές σε σύνολο 6.781.
- Κεντρική Ελλάδα: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία», με 4.974 εγγραφές σε σύνολο 9.651.
- Αττική: «Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες», με 2.537 εγγραφές σε σύνολο 15.612.
- Νησιά Αιγαίου – Κρήτη: «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία», με 1.705 εγγραφές σε σύνολο 4.358.
Ως προς τη νομική μορφή των επιχειρήσεων, ξεχώρισαν οι ατομικές επιχειρήσεις στον κλάδο «Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία», με 9.515 εγγραφές σε σύνολο 24.735 και ακολούθησαν οι προσωπικές επιχειρήσεις στον κλάδο «Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο, Επισκευή Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Μοτοσυκλετών», με 1.152 εγγραφές σε σύνολο 5.687, οι κεφαλαιουχικές επιχειρήσεις στον κλάδο «Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας», με 147 εγγραφές σε σύνολο 529 και οι λοιπές νομικές μορφές στον κλάδο «Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας», με 1.268 εγγραφές σε σύνολο 5.451.
Το μηδένισμα του κοντέρ στο εμπόριο
Να σημειωθεί πως σχεδόν οι μισές εμπορικές επιχειρήσεις (κυρίως μικρές και πολύ μικρές) βρίσκονται σε κατάσταση στασιμότητας το 2025. Ο αποπληθωρισμένος κύκλος εργασιών (σε πραγματικές τιμές) για το λιανικό εμπόριο (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) παρέμεινε αμετάβλητος το Δ’ τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ.
Για ολόκληρο το 2025, ο τζίρος σε πραγματικούς όρους σημείωσε πτώση -0,4%. Αυτή είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συρρίκνωσης για τον κλάδο. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση, με μείωση -3,4% στον πραγματικό τζίρο τους κατά το Δ’ τρίμηνο. Οι μικρές επιχειρήσεις είδαν επίσης πτώση -1,7%.
Αντιθέτως, οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφάνισαν αύξηση +5,1% και οι μεσαίες +5,4%, αν και τα κέρδη τους πιέζονται από το υψηλό λειτουργικό κόστος.
Το τελευταίο τρίμηνο του έτους, παρά τις εκπτωτικές περιόδους (Black Friday) και την εορταστική αγορά, επιβεβαίωσε τη στασιμότητα.
Ο πραγματικός τζίρος (εκτός καυσίμων και οχημάτων) παρέμεινε στο 0% σε σύγκριση με το Δ’ τρίμηνο του 2024. Παρόλο που ο Νοέμβριος κινήθηκε θετικά λόγω των προσφορών, ο Δεκέμβριος δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα είχε ήδη απορροφηθεί από τις πάγιες υποχρεώσεις των νοικοκυριών.
Χωρίς τον πληθωρισμό, οι πωλήσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις μειώθηκαν κατά 3,4%, για τις μικρές κατά 1,7% ενώ για τις μεσαίες αυξήθηκαν κατά 5,4%.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση του πραγματικού τζίρου κατά 5,1%, ενώ οι ΜμΕ αξιόλογες απώλειες ύψους 1,9%.
in.gr
