Κωνσταντίνα Ντουντούμη
Μετά το πέρας της σημερινής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου με αντικείμενο το Εθνικό Απολυτήριο εκκινεί και επίσημα τις προσεχείς μέρες ο Εθνικός Διάλογος με στόχο την αναβάθμιση του ρόλου του Λυκείου και την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση μέσω ενός συστήματος αξιόπιστου, δίκαιου και κοινωνικά αποδεκτού χωρίς προς το παρόν να καταργούνται οι Πανελλήνιες.
Εθνικό Απολυτήριο: Τα σχέδια για την νέα σελίδα στο Λύκειο και την αλλαγή φιλοσοφίας
Ο πυρήνας της μεταρρύθμισης του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου εστιάζει στην αξιοπιστία του τίτλου του Λυκείου, εξασφαλίζοντας ότι οι βαθμοί και οι επιδόσεις αντικατοπτρίζουν πραγματική γνώση. Ταυτόχρονα στοχεύει στη δικαιοσύνη και τη συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως σχολείου ή περιοχής. Η μεταρρύθμιση επιδιώκει τη μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης, χωρίς να μειώνεται η αξιοπιστία των εξετάσεων, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή και ισχυρές δικλείδες απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών, διατηρώντας την ακεραιότητα και την εγκυρότητα του συστήματος αξιολόγησης.
Όπως τονίζεται από πλευράς Υπουργείου Παιδείας η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί με διαφανή, συμμετοχικό και θεσμικό τρόπο και χωρίς προειλημμένες αποφάσεις και αφορά την ενίσχυση της αξίας και της αξιοπιστίας του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου, όχι την αύξηση της εξεταστικής πίεσης. Ο διάλογος επικεντρώνεται αποκλειστικά στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο και ξεκινά από κοινή κατανόηση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, βασισμένη σε δεδομένα, διεθνείς πρακτικές, την εμπειρία της σχολικής πράξης και τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Στον Εθνικό Διάλογο συμμετέχουν ανεξάρτητοι επιστήμονες και καθηγητές πανεπιστημίου, με ρόλο τον επιστημονικό συντονισμό, την τεκμηρίωση και τη σύνθεση συμπερασμάτων. Συμμετέχουν επίσης το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), εκπαιδευτικοί, στελέχη της εκπαίδευσης, ΑΕΙ, κοινοβουλευτικά κόμματα, θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς, κοινωνικοί εταίροι, μαθητές, μαθήτριες και γονείς, σε μία ανοιχτή και συμμετοχική διαδικασία. Συντονιστικό ρόλο θα έχει η ομάδα εθνικού διαλόγου υπό την προεδρία του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες και επιστημονικοί σύμβουλοι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων.
Εθνικό Απολυτήριο: Δεν καταργούνται οι Πανελλήνιες – Το σχέδιο υλοποίησης της μεταρρύθμισης
Οι Πανελλήνιες δεν καταργούνται και δεν αλλάζουν στο παρόν στάδιο. Οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου αλλά τους σημερινούς μαθητές της Β Γυμνασίου. Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027–2028
Ο διάλογος δομείται σε πέντε πυλώνες: εκπαιδευτικό περιεχόμενο, σχολική ζωή, επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, υποδομές και διακυβέρνηση. Η διαδικασία περιλαμβάνει θεματικές υπο-ομάδες εργασίας, περιφερειακά fora και ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης. Η συμμετοχή ΑΕΙ και κομμάτων διασφαλίζει ακαδημαϊκή συνέχεια και πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς σύγχυση ρόλων.
Στο επίκεντρο του Διαλόγου για το σχεδιασμό του Εθνικού Απολυτηρίου βρίσκονται τρεις βασικοί πυλώνες:
- Τράπεζα Θεμάτων: Θα συγκεντρώνει και θα οργανώνει όλα τα εξεταστικά αντικείμενα και θέματα, με στόχο την ενιαία και αντικειμενική αξιολόγηση των μαθητών σε πανελλαδικό επίπεδο.
- Εθνική Αρχή Εξετάσεων: Η νέα αρχή θα έχει την ευθύνη για την οργάνωση, την εποπτεία και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος αξιολόγησης.
- Εθνικό Σώμα Αξιολογητών: Θα συγκροτηθεί για να διασφαλίσει την ποιότητα, την αντικειμενικότητα και τη διαφάνεια στις διαδικασίες αξιολόγησης, καθώς και την καθολική εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα σχολεία.
Όπως τόνισε και ο επικεφαλής της ομάδας εθνικού διαλόγου και πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, επιθυμία είναι να υπάρξει «ευρύτερη δυνατή συναίνεση», έτσι ώστε «να μην παρατηρείται το φαινόμενο ότι αλλάζει μια κυβέρνηση και αλλάζει πολιτική στην παιδεία. Η πολιτική στην παιδεία πρέπει να είναι εθνική πολιτική». «Υπάρχουν διεθνή δεδομένα τα οποία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Υπάρχουν οι νέες τεχνολογίες τις οποίες θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Και, προφανώς, όλα αυτά μπορούν να δράσουν βοηθητικά».
Εθνικό Απολυτήριο με Πανελλήνιες σε πρώτη φάση: Οι 5 άξονες που θα αλλάξουν το Λύκειο
H εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Εθνικού Απολυτηρίου σύμφωνα με την αρμόδια Υπουργό βασίζεται σε πέντε βασικούς άξονες, οι οποίοι επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο του σχολείου, την αξιολόγηση, τις υποδομές και την εκπαιδευτική διαδικασία συνολικά.
Ο πρώτος άξονας αφορά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο του Λυκείου. Η στόχευση είναι η δημιουργία ενός ισχυρού και ενιαίου κορμού γνώσεων και δεξιοτήτων, ώστε όλοι οι μαθητές να έχουν πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου μάθηση, ανεξαρτήτως περιοχής κατοικίας ή σχολικής μονάδας. Μέσα από αυτόν τον άξονα, το Λύκειο αποσυνδέεται από την καθαρά εξεταστική λογική των Πανελληνίων και εστιάζει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν στην περαιτέρω εκπαίδευση και την αγορά εργασίας.
Έμφαση θα δοθεί και σε επίπεδο σχολικής ζωής καθώς βασική επιδίωξη των αλλαγών είναι το Λύκειο να εδραιωθεί ως ως περιβάλλον μάθησης που ενισχύει τη συνεργασία, την ατομική και ομαδική ανάπτυξη, την κριτική σκέψη και την κοινωνική εμπλοκή των μαθητών. Κομβικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι εκπαιδευτικοί μέσω διαρκούς επιμόρφωσης. Το ΥΠΑΙΘΑ επένδύει πολλά στη συστηματική και ουσιαστική επιμόρφωση, με στόχο οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις, να αξιολογούν αντικειμενικά και να ενισχύουν τη μάθηση και την ανάπτυξη των μαθητών με σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους. Ο τέταρτος άξονας αφορά τις υποδομές, τόσο σχολικές όσο και ψηφιακές.
Οι μαθητές θα μπορούν να αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες για έρευνα, συνεργασία και αξιολόγηση, ενώ τα σχολεία θα γίνουν περισσότερο λειτουργικά και προσβάσιμα για όλους. Ο πέμπτος και τελευταίος άξονας αφορά τους εγγυητές της διαφάνειας και της αδιαβλητότητας της εφαρμογής του Εθνικού Απολυτηρίου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι ρόλοι της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων, της Τράπεζας Θεμάτων και του Εθνικού Σώματος Αξιολογητών που θα διασφαλίζουν αντικειμενική, διαφανή και ενιαία εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου σε όλη τη χώρα.
Πηγές του Υπουργείου Παιδείας τονίζουν στο Dnews ότι το Εθνικό Απολυτήριο φιλοδοξεί να προσδώσει πραγματικό εκπαιδευτικό βάρος στο Λύκειο, διασφαλίζοντας ότι οι μαθητές θα έχουν πλήρη προετοιμασία για τη ζωή, την περαιτέρω εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, μακριά από τη μονοδιάστατη λογική των Πανελληνίων.
Χρονοδιάγραμμα του Εθνικού Διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο
Φεβρουάριος 2026: Εκκίνηση – ομάδες εργασίας – καθοδηγητικά ερωτήματα
Μάρτιος–Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις και συμμετοχικός διάλογος
Μάιος–Ιούνιος 2026: Σύνθεση και επεξεργασία ειδικών ζητημάτων
Ιούλιος–Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων
Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση και χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις
Η διαδικασία προβλέπει σταδιακή υλοποίηση, συμμετοχικότητα και συνεχή αξιολόγηση, ώστε οι αλλαγές να εφαρμοστούν με αξιοπιστία, δικαιοσύνη και κοινωνική αποδοχή.
Όπως τόνισε και η υπουργός Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη «Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με στόχο η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά. Θέλουμε ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική. Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, χτίζουμε ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο και θα διασφαλίζει προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε μαθητή – με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο και γνώση που αποτελεί θεμέλιο».
