Μπροστά σε ένα νέο γεωπολιτικό και οικονομικό τοπίο, η εποχή που η Ευρώπη περίμενε υπομονετικά την ομοφωνία και των «27» κρατών-μελών για να προχωρήσει, φαίνεται να λαμβάνει τέλος. Οι υπουργοί Οικονομικών έξι ισχυρών οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία και Πολωνία) προχωρούν στη συγκρότηση μιας «συμμαχίας προθύμων» με στόχο την άμεση ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, παρακάμπτοντας τις ευρωπαϊκές πολιτικές αγκυλώσεις.
Το σχέδιο των “6” για επιτάχυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (Capital Markets Union – CMU) παρουσιάζεται σήμερα στο Eurogroup από τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών. Στην επίσημη ατζέντα δεν αναφέρεται ακριβώς το περιεχόμενο της παρέμβασης του Γερμανού υπουργού, αλλά μόνο ότι «θα ενημερώσει το Eurogroup για μια νέα πρωτοβουλία έξι κρατών μελών».
Για να προχωρήσουν πιο γρήγορα σε κάποια δράση, η Ευρωπαϊκή Συνθήκη προβλέπει ότι τουλάχιστον 9 χώρες μπορούν να συνεργασθούν, χωρίς να περιμένουν έγκριση των “27” και αυτό ακριβώς κάνουν οι χώρες που συνασπίζονται για την Ένωση των Κεφαλαιαγορών.
Η Ελλάδα αναμένεται να ενταχθεί στο σχήμα, καθώς ήδη το Χρηματιστήριο Αθηνών έχει τεθεί υπό την «ομπρέλα» του Euronext. Άλλωστε, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, που προεδρεύει του Eurogroup έχει ταχθεί κατ’ επανάληψη με θέρμη υπέρ των πρωτοβουλιών για την επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.
Η στρατηγική του «ρυμουλκού»
Η ομάδα των «E6», όπως αποκαλείται πλέον στους διαδρόμους των Βρυξελλών, δεν λειτουργεί ως μια ελιτίστικη κλειστή λέσχη, αλλά σαν «ρυμουλκό». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στόχος είναι η δημιουργία μιας «βαρυτικής έλξης» που θα παρασύρει τελικά και την υπόλοιπη Ευρώπη, δημιουργώντας τετελεσμένα μέσω του φόβου της απομόνωσης για όσους μείνουν πίσω.
Η πρωτοβουλία βασίζεται στο δόγμα της «Ευρώπης των δύο ταχυτήτων», το οποίο συζητήθηκε εκτενώς στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής στο Alden Biesen του Βελγίου. Εκεί, ηγέτες όπως ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, συμφώνησαν ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν πρέπει να θυσιάζεται στον βωμό της διχόνοιας και των καθυστερήσεων.
«Αν μας κρατούν πίσω 15 ή 20 μικρότερες χώρες, ίσως οι μεγάλες πρέπει να προχωρήσουν μπροστά για να δημιουργήσουν κάτι που λειτουργεί», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης πρόσφατα στο Politico, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά την παράκαμψη των μικρότερων κρατών-μελών που μπλοκάρουν την Ένωση Κεφαλαιαγορών (CMU).
Η έκθεση Ντράγκι και ο γερμανικός παράγοντας
Η επίσπευση των διαδικασιών έρχεται ως απάντηση στις πιέσεις που δέχεται η ΕΕ από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Όπως είχε επισημάνει ο Μάριο Ντράγκι στην έκθεσή του τον Σεπτέμβριο του 2024, χωρίς μια ενιαία κεφαλαιαγορά, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν μπορούν να αντλήσουν τα απαραίτητα κεφάλαια για έρευνα και ανάπτυξη, χάνοντας συνεχώς έδαφος έναντι των ανταγωνιστών τους.
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται αποφασισμένος να αλλάξει τα δεδομένα. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια εντελώς νέα γεωπολιτική κατάσταση», έχει δηλώσει, υπογραμμίζοντας πως η Ευρώπη μπορεί να επιβιώσει μόνο αν γίνει ανταγωνιστική. Η αλλαγή στάσης του Βερολίνου, που πλέον ευθυγραμμίζεται με το Παρίσι στην ανάγκη για «ενισχυμένη συνεργασία» (enhanced cooperation), ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντίστοιχου της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC).
Τα εμπόδια και η επόμενη μέρα
Παρά την αισιοδοξία, υπάρχουν νομικά και πολιτικά εμπόδια. Για την επίσημη ενεργοποίηση της ρήτρας «ενισχυμένης συνεργασίας» απαιτούνται τουλάχιστον εννέα κράτη-μέλη, ενώ η τρέχουσα ομάδα αποτελείται από έξι. Ωστόσο, χώρες όπως η Σουηδία, η Δανία και η Αυστρία φέρονται ως πιθανοί υποψήφιοι για ένταξη στο σχήμα. Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για την Ελλάδα.
Παράλληλα, υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια από τις χώρες που αποκλείστηκαν από τις προπαρασκευαστικές συζητήσεις, καθώς φοβούνται ότι οι αποφάσεις θα «μαγειρευτούν» από τους ισχυρούς και θα σερβιριστούν στους υπόλοιπους ως τετελεσμένα.
Σημειώνεται, εξάλλου, ότι σχέδιο της Κομισιόν, που αναμένεται να παρουσιαστεί τον Μάρτιο, περιλαμβάνει επίσης το λεγόμενο «28ο καθεστώς», δηλαδή ένα εταιρικό δίκαιο που θα επιτρέπει την ίδρυση εταιρειών διαδικτυακά εντός 48 ωρών με ισχύ σε όλη την ΕΕ.
sofokleousin.gr
