Οι Έλληνες παντρεύονται αργότερα, κάνουν λιγότερα παιδιά και συχνά επιλέγουν σχέσεις χωρίς θεσμική δέσμευση, καθώς νιώθουν ότι δεν διαθέτουν τις προϋποθέσεις για σταθερό οικογενειακό σχεδιασμό. Η δημόσκοπηση της Interview για λογαριασμό του Capital.gr αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η αποχή από τον γάμο και την τεκνοποίηση δεν αποτελεί ιδεολογική άρνηση, αλλά αποτέλεσμα οικονομικής, επαγγελματικής και κοινωνικής ανασφάλειας.
Η οικονομική δυσχέρεια, το υψηλό κόστος ζωής, η αβεβαιότητα στην εργασία και το στεγαστικό πρόβλημα λειτουργούν αποτρεπτικά, ενώ τα κρατικά επιδόματα κρίνονται ανεπαρκή για να αλλάξουν ουσιαστικά τις αποφάσεις ζωής. Παράλληλα, οι κοινωνικές μεταβολές –όπως η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία χωρίς επαρκή στήριξη– καθιστούν την τεκνοποίηση δύσκολη.
Το οξύ δημογραφικό ζήτημα αναδεικνύεται έτσι ως καθρέφτης μιας κοινωνίας που δεν αισθάνεται ασφαλής για το μέλλον. Χωρίς ολοκληρωμένες πολιτικές στέγασης, εργασιακής σταθερότητας και ουσιαστικής στήριξης της οικογένειας, οι ατομικές επιλογές θα συνεχίσουν να οδηγούν σε συλλογική πληθυσμιακή συρρίκνωση
Οικογενειακή κατάσταση – Γάμος, σχέση, μοναχικότητα
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, μόλις 13% των ερωτώμενων δηλώνει παντρεμένο, ενώ 12% βρίσκεται σε μόνιμη ή περιστασιακή σχέση χωρίς γάμο. Την ίδια στιγμή, 5% δηλώνει χωρισμένο και ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό δηλώνει ότι ζει μόνο του. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη σαφή αποδυνάμωση του γάμου ως κυρίαρχου θεσμού, αλλά και τη διάχυτη αβεβαιότητα στις προσωπικές σχέσεις. Η επιλογή της μοναχικής διαβίωσης ή της μη θεσμοθετημένης σχέσης λειτουργεί σωρευτικά εις βάρος της επιλογής για δημιουργία οικογένειας και της τεκνοποίησης, ενισχύοντας τη δημογραφική καθοδική τάση.
Μέγεθος νοικοκυριού – Συρρίκνωση της οικογένειας
Ο μέσος όρος μελών του ελληνικού νοικοκυριού ανέρχεται πλέον σε μόλις 2,9 άτομα, στοιχείο που καταδεικνύει τη μετάβαση σε μικρότερες οικογενειακές μονάδες. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση μεταξύ γενεών: οι ερωτώμενοι δηλώνουν ότι μεγάλωσαν σε οικογένειες με κατά μέσο όρο 3 αδέλφια, ενώ οι ίδιοι έχουν σήμερα κατά μέσο όρο 1,5 παιδί, δηλαδή μείωση κατά 50%. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό, αλλά διαγενεακό και δομικό.
Από τους θείους στα παιδιά – Ο περιορισμός του οικογενειακού κύκλου
Οι προηγούμενες γενιές διέθεταν ευρύτερα συγγενικά δίκτυα, καθώς οι ερωτώμενοι δηλώνουν ότι είχαν κατά μέσο όρο 5,7 θείους και θείες. Αντίθετα, τα σημερινά παιδιά έχουν μόλις 3,6, δηλαδή 2,1 λιγότερους συγγενείς στον άμεσο οικογενειακό κύκλο. Η αριθμητική αυτή μείωση δεν αφορά μόνο το μέγεθος της οικογένειας, αλλά και τη συνοχή του κοινωνικού ιστού, με λιγότερα υποστηρικτικά δίκτυα για γονείς και παιδιά.
Ηλικία γάμου – όλο και μεγαλώνει
Η ηλικία γάμου έχει αυξηθεί σημαντικά: οι παππούδες παντρεύονταν κατά μέσο όρο στα 25–27 έτη, οι γονείς στα 27–30, ενώ οι σημερινοί ερωτώμενοι παντρεύονται κοντά στα 32 έτη οι άνδρες και στα 30 οι γυναίκες. Η αύξηση της μέσης ηλικίας γάμου κατά 5 έως 7 έτη περιορίζει αντικειμενικά τον χρόνο απόκτησης παιδιών και εντείνει την υπογεννητικότητα, ιδίως όταν συνδυάζεται με επαγγελματική ανασφάλεια.
Γιατί αποφεύγεται ο γάμος – Οι αριθμοί πίσω από την απόφαση
Οι κυριότεροι λόγοι αποφυγής του γάμου είναι η οικονομική αδυναμία (24,8%) και η αδυναμία εύρεσης κατάλληλου συντρόφου (14,5%). Ακολουθούν η προτεραιότητα στην καριέρα (11,7%) και ο φόβος διαζυγίου (14,9%). Το οικονομικό κόστος του γάμου αναφέρεται από 11%, ενώ ένα μικρό αλλά σταθερό ποσοστό δηλώνει ότι είναι γενικά αντίθετο με τον θεσμό. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο γάμος δεν απορρίπτεται ιδεολογικά, αλλά θεωρείται υψηλού ρίσκου.
Γιατί δεν κάνουμε παιδιά – Το οικονομικό αποτύπωμα
Η οικονομική δυσχέρεια αποτελεί τον κυρίαρχο λόγο αποφυγής τεκνοποίησης με ποσοστό 45,7%, ενώ ακολουθεί η επαγγελματική ανασφάλεια με 14,8%. Η αβεβαιότητα στη σχέση καταγράφεται στο 7,9%, ενώ το 15,5% αναδεικνύει τη δυσκολία των γυναικών να ισορροπήσουν μεταξύ οικογένειας και εργασίας. Επιπλέον, 4,6% δηλώνει ότι η ηλικία του δεν επιτρέπει πλέον την απόκτηση παιδιών. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι το παιδί αντιμετωπίζεται ως μακροπρόθεσμη δέσμευση σε ένα ασταθές περιβάλλον.
www.capital.gr
