Μια απαισιόδοξη εκτίμηση για το μέλλον της παγκόσμιας ειρήνης κάνει ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Yale, Γκρεγκ Γκράντιν, κωδικοποιώντας τη νέα Έκθεση Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας, η οποία έχει στην πυρήνα της το Δόγμα Μονρόε του 21ου αιώνα.
Οι ΗΠΑ, προειδοποιεί η έκθεση, δεν θα «επωμίζονται επ’ αόριστον παγκόσμια βάρη» που δεν έχουν άμεση σχέση με το «εθνικό τους συμφέρον» έχοντας στον πυρήνα της τη δέσμευση για «επανεπιβεβαίωση και επιβολή του Δόγματος Μονρόε, ώστε να αποκατασταθεί η αμερικανική πρωτοκαθεδρία».
Ωστόσο, σε ανάλυσή του στους New York Times ο Γκράντι, δίχως να κρύβει την ανησυχία του για τη νέα εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, φτάνει στο σημείο να επαναλάβει την τρομολαγνική δήλωση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε ότι «πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την κλίμακα πολέμου που βίωσαν οι γονείς και οι παππούδες μας».
Που το στηρίζει όμως αυτό ο ιστορικός;
Υπενθυμίζεται ότι το Δόγμα Μονρόε που ξεκίνησε ως μια απλή δήλωση, από τον πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε το 1823, το χρησιμοποίησαν πολλοί πρόεδροι των ΗΠΑ ως ένα είδος ανοιχτής εντολής αστυνόμευσης, νομιμοποιώντας διαδοχικές στρατιωτικές κατοχές και πραξικοπήματα με την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, οι Λατινοαμερικανοί είχαν μια νέα λέξη για να περιγράψουν τον αμερικανικό επεμβατισμό: Monroísmo.
Εξάλλου όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο « αν εστιάζεις στην Αμερική και στο America First, ξεκινάς από το ίδιο σου το ημισφαίριο».
Ιστορικά όμως τέτοιου είδους δόγματα αποτέλεσαν πρώτης τάξεως αφορμές για πολέμους.
Τα δόγματα Μονρόε φέρνουν πόλεμο
Ο ιστορικός θυμίζει ότι δεν ήταν μόνο οι ΗΠΑ που υιοθετούσαν δόγματα τύπου Μονρόε, που οδήγησαν σε στρατιωτικές επεμβάσεις. «Μετά την εισβολή του ιαπωνικού αυτοκρατορικού στρατού στη Μαντζουρία το 1931, το Τόκιο διακήρυξε το δικό του Δόγμα Μονρόε. Η Βρετανία επικαλέστηκε ένα «Βρετανικό Δόγμα Μονρόε» για να δικαιολογήσει τη συνέχιση της αυτοκρατορίας της. Και ο Αδόλφος Χίτλερ απάντησε στην απαίτηση του Φράνκλιν Ρούζβελτ να σεβαστεί την κυριαρχία των γειτόνων της Γερμανίας παραπέμποντας τον Αμερικανό πρόεδρο στο δικό του εθνικό Δόγμα Μονρόε».
Το ίδιο κάνει σήμερα και ο Τραμπ σε μια παρόμοια δύσκολη για την ειρήνη εποχή, υπογραμμίζει ο καθηγητής στο Yale, τονίζοντας πως η Ουάσιγκτον δεν έχει καμία πρόθεση να αποσυρθεί από τη θέση της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας. «Στη θέση της πλέον ανενεργής φιλελεύθερης διεθνούς τάξης, ο Λευκός Οίκος παγκοσμιοποιεί σιωπηρά το Δόγμα Μονρόε, διεκδικώντας για τις ΗΠΑ το δικαίωμα να απαντούν μονομερώς σε αντιλαμβανόμενες απειλές όχι μόνο εντός του ημισφαιρίου τους αλλά οπουδήποτε στη Γη (με εξαίρεση την Κίνα)».
Μπορεί αυτός ο ισχυρισμός να μην είναι κάτι καινούργιο -άλλωστε χρησιμοποιήθηκε και στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, αλλά ο Γκράντιν βλέπει μια «επιμονή σε αυτόν χωρίς λογοδοσία, εκτός κάθε εξωτερικής δικαιοδοσίας, απαλλαγμένη από πολυμερείς δεσμεύσεις και υποχρεώσεις» πράγμα που «σημαίνει ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να αντιμετωπίζουν τον υπόλοιπο κόσμο όπως αντιμετωπίζουν τη Λατινική Αμερική: να κατάσχουν, να επιβάλλουν κυρώσεις και να σκοτώνουν με ατιμωρησία».
Η πρόβλεψη
Ως ιστορικός βέβαια δεν θα μπορούσε παρά να θυμίσει την προφητική δήλωσε του διπλωμάτη Ισμαέλ Μόντες το 1919, ο Ισμαέλ Μόντες, ο οποίο θρηνώντας το γεγονός ότι η συνθήκη που έθεσε επίσημα τέλος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είπε «Η ειρήνη δεν έχει ακόμη υπογραφεί, και ήδη διακρίνονται οι σπόροι ενός νέου πολέμου».
Σήμερα, η κυβέρνηση Τραμπ σπέρνει τους ίδιους σπόρους, καταλήγει ο ιστορικός. «Το ιδεώδες της για έναν κόσμο οργανωμένο γύρω από μια πολυμέτωπη ισορροπία ισχύος -με τις ΗΠΑ να αντιπαρατίθενται με την Κίνα, να αντιπαρατίθενται με τη Ρωσία, να σπέρνουν διχασμό στην Ευρώπη, να απειλούν τη Λατινική Αμερική, με όλες τις χώρες παντού να ελίσσονται για πλεονέκτημα- σημαίνει ότι κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρξει περισσότερη αντιπαράθεση, περισσότερη επικίνδυνη κλιμάκωση, περισσότεροι πόλεμοι».
in.gr
