«Από τις απέραντες και εύφορες πεδιάδες της Λατινικής Αμερικής κατευθείαν στο πιάτο σας και σε τιμές-σοκ» είναι λίγο πολύ το κεντρικό μήνυμα του ευρωπαϊκού κονκλάβιου για τα προϊόντα της Mercosur, ωστόσο παραλείπεται σκοπίμως η πικρή αλήθεια για το κόστος στην υγεία των καταναλωτών. Η έρευνα του Documento για τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως και χωρίς μέτρο σε Βραζιλία, Αργεντινή Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία προκαλούν «πονοκέφαλο» και έντονο προβληματισμό. Μπορεί οι Βρυξέλλες να κάνουν λόγο για εντατικοποίηση των ελέγχων, όμως πόσο ρεαλιστικό σενάριο είναι να περνούν από μικροσκόπιο όλα τα πουλερικά, οι μπριζόλες, τα λαχανικά και τα όσπρια που εισάγονται από τη Λατινική Αμερική;
Οπως φαίνεται τεκμηριωμένα και σύμφωνα με διακεκριμένους επιστήμονες, οι μεγάλες αγροκτηνοτροφικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις χώρες της Mercosur έχουν αναγάγει σε επιστήμη τη χρήση επικίνδυνων ουσιών τις τελευταίες δεκαετίες με στόχο το κέρδος και τις μεγάλες ποσότητες παραγωγής. Είναι λοιπόν έτοιμοι οι Ευρωπαίοι, μεταξύ των οποίων και οι Ελληνες, να βάλουν στα τραπέζια των σπιτιών τους τρόφιμα που θα… σπάνε ρεκόρ τοξικότητας;
Εν ολίγοις, η πολυδιαφημισμένη συμφωνία ναι μεν μπορεί να εξυπηρετεί συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα, ωστόσο τον «λογαριασμό» θα τον πληρώσουν οι πολίτες και τα παιδιά τους με την ίδια τους την υγεία…
Το «καμπανάκι» της ειδικού
Το Documento επικοινώνησε με μια ειδικό που κρούει των κώδωνα του κινδύνου για τη Mercosur εδώ και αρκετό καιρό. Ο λόγος για τη δρα Λένα Μπορμπουδάκη, οικονομολόγο Υγείας με διδακτορικό και μεταπτυχιακό στη ∆ημόσια Υγεία & ∆ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας (Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κρήτης), υποψήφια κάτοχος μάστερ στην Παγκόσμια Υγεία & Ιατρική Καταστροφών (Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ), εντεταλμένη διδάσκουσα Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης και πρώην διοικήτρια Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης (2019-2022). Σύμφωνα με την ίδια, «η υπογραφή της συμφωνίας Mercosur μάς φέρνει αντιμέτωπους με σημαντικά ζητήματα δημόσιας υγείας».
Η Λ. Μπορμπουδάκη τονίζει επίσης ότι πρόκειται για «ζητήματα που τέθηκαν από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έπειτα από έρευνα που διενεργήθηκε στη Βραζιλία από τις 27 Μαΐου έως τις 14 Ιουνίου 2024 στο πλαίσιο του προγραμματισμένου προγράμματος εργασίας της Γενικής ∆ιεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής». Πρόκειται για την αξιολόγηση των ελέγχων στα κατάλοιπα φαρμακολογικά ενεργών ουσιών, φυτοφαρμάκων και μολύνσεων σε ζώα αλλά και ζωικά προϊόντα.
Τι συμβαίνει με τα βοοειδή
Οπως λέει στο Documento, «εστιάζοντας στα αποτελέσματα της έρευνας αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι “οι ισχύουσες ρυθμίσεις που αποσκοπούν να εγγυηθούν ότι τα βοοειδή, το κρέας των οποίων προορίζεται για την αγορά της ΕΕ, δεν έχουν υποβληθεί ποτέ σε θεραπεία με οιστραδιόλη 17β για ζωοτεχνικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς, είναι αναποτελεσματικές”».
«Κατά συνέπεια», σύμφωνα με τη δρ Μπορμπουδάκη, «η αρμόδια αρχή δεν μπορεί να εγγυηθεί την αξιοπιστία των ένορκων δηλώσεων των επιχειρήσεων σχετικά με τη μη χρήση οιστραδιόλης 17β στα βοοειδή και το υπουργείο Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Εφοδιασμού (MAPA) δεν είναι σε θέση να πιστοποιήσει με αξιοπιστία τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με το αντίστοιχο τμήμα του υποδείγματος πιστοποιητικού υγείας της ΕΕ για τις εξαγωγές βοείου κρέατος προς την ΕΕ, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διατήρηση της χώρας στον κατάλογο των βοοειδών του παραρτήματος Ι του κανονισμού εφαρμογής (ΕΕ) 2021/405».
«Πλήρες καρκινογόνο»
Μάλιστα, επισημαίνει ότι «η χρήση της 17β-οιστραδιόλης ως αυξητικού παράγοντα στα βοοειδή είναι αυστηρά απαγορευμένη στην Ευρωπαϊκή Ενωση από το 2003 (οδηγία 2003/74/ΕΚ), καθώς έχει χαρακτηριστεί ως πλήρες καρκινογόνο».
«Οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία είναι σοβαρές» υπογραμμίζει στο Documento. Οπως εξηγεί, σύμφωνα με την Επιστημονική Επιτροπή Κτηνιατρικών Μέτρων της ΕΕ (SCVPH), τα υπολείμματα 17β-οιστραδιόλης στο κρέας ενέχουν σοβαρούς κινδύνους:
–Γενοτοξικότητα: Υπάρχουν στοιχεία για μεταλλαξιογόνο και γενοτοξική δράση που επηρεάζει το DNA.
–Καρκινογένεση: Θεωρείται ότι δρα τόσο ως έναυσμα όσο και ως προαγωγός όγκων (π.χ. καρκίνος του μαστού, του προστάτη και των ωοθηκών).
–Αναπτυξιακές διαταραχές: Η έκθεση μέσω της τροφής μπορεί να προκαλέσει νευροβιολογικές και αναπαραγωγικές επιπτώσεις, με τα παιδιά προεφηβικής ηλικίας να αποτελούν την ομάδα υψηλότερου κινδύνου λόγω της ευαισθησίας του ορμονικού τους συστήματος.
–Ορμονικές διαταραχές: Ως ενδοκρινικός διαταράκτης μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα και την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου.
«Γενικόλογες αναφορές»
Η Λ. Μπορμπουδάκη λέει επίσης ότι «οι αναφορές που γίνονται από τους υπογράφοντες τη συμφωνία Mercosur είναι γενικόλογες περί ασφαλιστικών δικλίδων που θα συζητηθούν, ώστε να τηρηθούν για να μη φτάσουν στο πιάτο μας τα επικίνδυνα τρόφιμα, όπου η επιστημονική ομάδα της ίδιας της ΕΕ ανέφερε επίσημα ότι εκτρέφονται και παράγονται στη Βραζιλία». Παράλληλα, αναφέρεται σε «γενικόλογες απαντήσεις για ελέγχους που γνωρίζουμε ότι δεν μπορούν να διενεργηθούν με την υφιστάμενη οργάνωση και στελέχωση των θεσμικών οργάνων».
Παράλληλα σημειώνει ότι «τα αρμόδια υπουργεία και οι θεσμικοί φορείς διασφάλισης της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα οφείλουν να προστατεύουν τη δημόσια υγεία όχι μόνο σε περιόδους ενδημίας, επιδημίας και πανδημίας, αλλά να ασκούν πολιτική και να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης, για την αποφυγή μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην δημόσια υγεία στη χώρα μας. Γιατί η πρόληψη θέλει συνέπεια, συνέχεια και γνώση, αλλά πρωτίστως θέλει αγάπη στον συνάνθρωπο».
«Η μέχρι τώρα διαχείριση δεν αποτελεί υπεύθυνη στάση και απάντηση πολιτικών, οι οποίοι όφειλαν εκ των προτέρων με τους αρμόδιους φορείς δημόσιας υγείας να έχουν εξετάσει, καταγράψει και ενημερώσει για τον τρόπο διασφάλισης της ιχνηλασιμότητας, με σκοπό την αποτροπή εισαγωγής επικίνδυνων τροφίμων για τη ζωή μας, με στόχο τη διασφάλιση της υγείας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων» τονίζει επίσης με νόημα η Λ. Μπορμπουδάκη και προσθέτει: «Η σιωπή, δε, των θεσμικών φορέων δημόσιας υγείας είναι εκκωφαντική».
Φυτοφάρμακα
Εξαιρετικά επιβλαβής για τη δημόσια υγεία φαίνεται ότι είναι η Mercosur και σύμφωνα με τη μελέτη του Τζούλιαν Κριζανόφσκι που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «European Research Studies Journal» την άνοιξη του 2025. Ο Πολωνός ερευνητής και αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Οικονομίας Αγροδιατροφικού Τομέα, που εδρεύει στη Βαρσοβία, σημειώνει ότι η Αργεντινή έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό ως ένας από τους τρεις μεγαλύτερους χρήστες φυτοφαρμάκων στον κόσμο. «Με την αύξηση της παραγωγής γενετικά τροποποιημένης σόγιας και την ανάπτυξη της αγροχημικής βιομηχανίας στην Αργεντινή, η χρήση ζιζανιοκτόνων, φυτοφαρμάκων και εντομοκτόνων έχει αυξηθεί απότομα» επισημαίνει ο Πολωνός επιστήμονας.
Αναφέρει δε ότι τα τελευταία 25 χρόνια η χρήση φυτοφαρμάκων έχει σχεδόν δεκαπλασιαστεί. Επίσης, υπογραμμίζει ότι η κλίμακα χρήσης φυτοφαρμάκων, η οποία περιλαμβάνει και τους αεροψεκασμούς, απειλεί τη βιοποικιλότητα του Γκραν Τσάκο, μιας τεράστιας ημιάνυδρης πεδινής περιοχής στην κεντρική Νότια Αμερική, που εκτείνεται σε πάνω από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα σε όλη την ανατολική Βολιβία, τη δυτική Παραγουάη, τη βόρεια Αργεντινή και τμήματα της Βραζιλίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον Τζ. Κριζανόφσκι επί του παρόντος, το 92% της σόγιας, το 87% του καλαμποκιού και το 94% των σπόρων βαμβακιού στη Βραζιλία είναι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. «Η χρήση αυτών των ουσιών έχει σοβαρό αντίκτυπο στην υγεία του βραζιλιάνικου πληθυσμού» προσθέτει στην έρευνά του.
Θάνατοι λόγω δηλητηρίασης
Σοκ προκαλεί και η έρευνα που δημοσιοποίησε τον Απρίλιο του 2024 το ιταλικό Κέντρο Μελετών Divulga με έδρα τη Ρώμη. Σύμφωνα με όσα επισημαίνονται, «στη Βραζιλία επιβεβαιώθηκαν περισσότεροι από 1.800 θάνατοι λόγω δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα σε αγροκτήματα της λατινοαμερικανικής χώρας, μεταξύ 2010 και 2019. Τα στοιχεία που δημοσίευσε το υπουργείο Υγείας και το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο δείχνουν ότι προκαλείται ένας θάνατος από δηλητηρίαση με φυτοφάρμακα κάθε δύο ημέρες. Την τελευταία δεκαετία, μεταξύ 2011 και 2021, υπήρξαν σχεδόν 32.000 κρούσματα δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα. Ωστόσο η κατάσταση είναι ανησυχητική και στις άλλες χώρες της Mercosur». Αλλο ένα στοιχείο που προκαλεί μεγάλη ανησυχία σχετίζεται με τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια καταλοίπων στα γεωργικά προϊόντα, που είναι πολύ υψηλότερα στις χώρες της Mercosur από αυτά που έχουν θεσπιστεί στην ΕΕ. «Κυμαίνονται από δέκα φορές υψηλότερες τιμές για τη γλυφοσάτη (σ.σ.: ζιζανιοκτόνο) στον καφέ έως 400 φορές παραπάνω για άλλα φυτοφάρμακα όπως το μαλαθείο (σ.σ.: εντομοκτόνο) στα φασόλια» ισχυρίζονται οι Ιταλοί ερευνητές.
Τοξικά υπολείμματα στο 62%
Επιπλέον, μια πρόσφατη έκθεση που παρουσίασε το υπουργείο Γεωργίας της Βραζιλίας δείχνει, βάσει ανάλυσης που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2019 και 2020, ότι υπολείμματα φυτοφαρμάκων υπήρχαν στο 62% των περιπτώσεων που αναλύθηκαν. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Corporate Europe, απαγορευμένα υπολείμματα φυτοφαρμάκων έχουν ήδη βρεθεί σε εισαγόμενα αγαθά. Ομως «ο έλεγχος των προϊόντων που εξάγονται από τις χώρες της Mercosur στην ΕΕ παραμένει αδύναμος» αναφέρεται στην έρευνα του Divulga.
Το «κόλπο» με τα αντιβιοτικά
Οι Ιταλοί ερευνητές διαπίστωσαν κάτι ακόμη πιο επικίνδυνο: παρά το γεγονός ότι η χρήση αυξητικών ορμονών για την εκτροφή βοοειδών δεν επιτρέπεται στις χώρες της Mercosur, αυτός ο περιορισμός έχει εν μέρει ξεπεραστεί μέσω της χρήσης ορισμένων αντιβιοτικών. Πώς συμβαίνει αυτό; Τα συγκεκριμένα σκευάσματα χρησιμοποιούνται ως αυξητικοί παράγοντες. Αυτή η πρακτική έχει απαγορευτεί στην ΕΕ από το 2006. «Τέτοια αντιβιοτικά, όπως βακιτρακίνη, φλαβομυκίνη, λασαλοσίδη, μονενσίνη, ναρασίνη, σαλινομυκίνη και βιργινιαμυκίνη, χρησιμοποιούνται συνήθως σε εκτροφεία βοοειδών στη Βραζιλία» υπογραμμίζει το Κέντρο Μελετών της Ρώμης. «Στην Ουρουγουάη, από την άλλη πλευρά, η χρήση αντιβιοτικών ως αυξητικών παραγόντων απαγορεύεται σε βοοειδή, πρόβατα και κατσίκες, ενώ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε χοίρους και πτηνά» προσθέτει το Divulga.
Επιπλέον, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι παραπάνω ανησυχίες «υπογραμμίστηκαν σε έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2018».
Απαγορευμένα στην ΕΕ
Να σημειωθεί ότι το 27% των προϊόντων που χρησιμοποιούνταν στη Βραζιλία το 2020 ήταν απαγορευμένο στην ΕΕ. Επρόκειτο για ζιζανιοκτόνα όπως η αμικαρβαζόνη (δεν έχει εγκριθεί ποτέ στην ΕΕ), μυκητοκτόνα όπως το Chlorothalonil (απαγορευμένο στην ΕΕ από το 2019) και εντομοκτόνα όπως το Novaluron (απαγορευμένο το 2012). «Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση δεν φαίνεται να έχει βελτιωθεί, το αντίθετο μάλιστα. Μεταξύ 2018 και 2021, οι ετήσιες άδειες για φυτοφάρμακα στη Βραζιλία αυξήθηκαν σημαντικά. Περισσότερα από 500 φυτοφάρμακα πήραν έγκριση μόνο το 2021. Τα τελευταία πέντε χρόνια (σ.σ.: από το 2019 μέχρι το 2024) έχουν λάβει πράσινο φως περισσότερα από 2.000» σημειώνεται στη μελέτη των Ιταλών.
Με ευρωπαϊκή σφραγίδα
Από τον Φεβρουάριο του 2023 το 63% των συστατικών των φυτοφαρμάκων που έχουν εγκριθεί στη Βραζιλία δεν είχαν αντίστοιχη άδεια στην ΕΕ. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Ενωση επιτρέπει την παραγωγή τους εντός των συνόρων της και την εξαγωγή τους στη χώρα του καφέ. Για να καταναλώσουν εν συνεχεία οι πολίτες της γηραιάς ηπείρου τα «τοξικά τρόφιμα»… Οι τρεις κυρίαρχες εταιρείες στον τομέα των φυτοφαρμάκων είναι ευρωπαϊκές, με έδρα την Ελβετία και τη Γερμανία. Πρόκειται για τις Syngenta, Bayer CropScience και BASF, που υπολογίζεται ότι συνολικά κατέχουν κάτι παραπάνω από το 45% της παγκόσμιας αγοράς…
Το πείραμα με τα λάιμ
Το 2023 το γραφείο της Greenpeace στη Γερμανία διενήργησε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πείραμα με βραζιλιάνικα λάιμ που πωλούνται σε σουπερμάρκετ και αγορές χονδρικής σε οκτώ χώρες της Ευρώπης. Τα λάιμ, που αγοράστηκαν από την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Ισπανία και τη Σουηδία, εξετάστηκαν σε διαπιστευμένο και πιστοποιημένο εργαστήριο. Τα αποτελέσματα ήταν άκρως ανησυχητικά και επιβεβαιώνουν τους φόβους για τη χρήση επικίνδυνων ουσιών στις καλλιέργειες της Λατινικής Αμερικής: Σε 51 από τα 52 δείγματα το εργαστήριο εντόπισε υπολείμματα πολυάριθμων φυτοφαρμάκων που παράγονται στην ΕΕ και εξάγονται στη Βραζιλία. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 27 διαφορετικές επικίνδυνες ουσίες. Οπως τονίζεται στη δημοσίευση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πειράματος οι έξι από τις ουσίες που εντοπίστηκαν στα λάιμ προέρχονται από φυτοφάρμακα που δεν είναι εγκεκριμένα ή απαγορεύονται στην ΕΕ. Η Greenpeace ανέφερε επίσης ότι εντοπίστηκαν 14 φυτοφάρμακα που είτε δεν είναι εγκεκριμένα στην ΕΕ είτε θεωρούνται από την PAN (διεθνές δίκτυο με πάνω από 600 ΜΚΟ) ως εξαιρετικά επικίνδυνα.
Οι 14 ουσίες
2,4-d: Ενα από τα παλαιότερα ζιζανιοκτόνα στον κόσμο. Χρησιμοποιείται ευρέως σε καλλιέργειες δημητριακών, βοσκοτόπια και οπωρώνες. Πιθανό καρκινογόνο (Διεθνής Οργανισμός Ερευνας για τον Καρκίνο). Πιθανές ενδοκρινικές και νευρολογικές επιδράσεις σε χρόνια έκθεση. ★★☆
Bifenthrin: Εντομοκτόνο, χρησιμοποιείται ευρέως κατά των μυρμηγκιών. Πιθανώς καρκινογόνο (Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ – EPA. ★★★
Alpha-cypermethrin (βρέθηκε ως Cypermethrin): Χρησιμοποιείται ως εντομοκτόνο σε μεγάλης κλίμακας εμπορικές γεωργικές εφαρμογές καθώς και σε καταναλωτικά προϊόντα για οικιακή χρήση. Μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο δέρμα και τα μάτια. Η υπερβολική έκθεση μπορεί να προκαλέσει ναυτία, πονοκέφαλο, μυϊκή αδυναμία, σιελόρροια, δύσπνοια και επιληπτικές κρίσεις. ★★★
Etofenprox: Εντομοκτόνο που χρησιμοποιείται επίσης ως συστατικό σε φάρμακα για ψύλλους για γάτες και σκύλους. Είναι επιβλαβές σε περίπτωση κατάποσης και προκαλεί μέτριο οφθαλμικό ερεθισμό. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος. ★★☆
Fenpropathrin: Ευρέως χρησιμοποιούμενο εντομοκτόνο στη γεωργία και τα νοικοκυριά. Εχει εμπλακεί ως παράγοντας κινδύνου για τη νόσο του Πάρκινσον, ενώ σχετίζεται με συμπτώματα δηλητηρίασης και υψηλή νευροτοξικότητα. ★★★
Fenpyroximate: Χρησιμοποιείται ως ακαρεοκτόνο και εντομοκτόνο. Η τοξικότητά του θεωρείται μέτρια, ωστόσο ενδέχεται να επηρεάζει το ήπαρ και το νευρικό σύστημα. ★★☆
Glyphosate: Η γλυφοσάτη είναι ζιζανιοκτόνο και ξηραντικό καλλιεργειών. Το Διεθνές Πρακτορείο Ερευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει ισχυριστεί καρκινογένεση σε ερευνητικές ανασκοπήσεις. ★★☆
Imazalil: Μυκητοκτόνο που χρησιμοποιείται ευρέως στην καλλιέργεια εσπεριδοειδών. Το 1999, βάσει μελετών σε τρωκτικά, αναγνωρίστηκε ως «πιθανώς καρκινογόνο στους ανθρώπους» (Σχέδιο Κατευθυντήριων Γραμμών για την Αξιολόγηση Καρκινογένεσης της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ). Θεωρείται πιθανός ενδοκρινικός διαταράκτης και εικάζεται ότι επηρεάζει το ήπαρ. ★★★
Imidacloprid: Εντομοκτόνο. Στα θηλαστικά οι κύριες επιδράσεις έπειτα από οξεία έκθεση σε υψηλή δόση από το στόμα είναι η θνησιμότητα, οι παροδικές χολινεργικές επιδράσεις (ζάλη, απάθεια, κινητικές επιδράσεις, δύσπνοια) και η παροδική καθυστέρηση της ανάπτυξης. Η έκθεση σε υψηλές δόσεις μπορεί να σχετίζεται με εκφυλιστικές αλλοιώσεις στους όρχεις, τον θύμο αδένα, τον μυελό των οστών και το πάγκρεας. Καρδιαγγειακές και αιματολογικές επιδράσεις έχουν επίσης παρατηρηθεί σε υψηλότερες δόσεις. ★★☆
Malathion: Το μαλαθείο είναι φυτοφάρμακο που χρησιμοποιείται στη γεωργία, στους δημόσιους χώρους και σε προγράμματα καταπολέμησης παρασίτων, όπως η εξάλειψη των κουνουπιών. Πιθανό καρκινογόνο ομάδας 2Α (Διεθνής Οργανισμός Ερευνας για τον Καρκίνο – IARC). ★★★
Phosmet: Πρόκειται για εντομοκτόνο που χρησιμοποιείται κυρίως σε μηλιές, οπωροφόρες καλλιέργειες, καλλωπιστικά φυτά και αμπέλια. Η οξεία δηλητηρίαση οδηγεί σε ανεξέλεγκτη κίνηση των μυών. Σε σοβαρές περιπτώσεις, αν η δηλητηρίαση δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς, αναπνευστική καταστολή και θάνατο. ★★★
Tebuconazole: Μυκητοκτόνο ευρέως χρησιμοποιούμενο στη γεωργία. Λόγω της πιθανότητας πρόκλησης ενδοκρινικών διαταραχών αξιολογήθηκε από τον Σουηδικό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων ως πιθανώς αποσυρόμενο από την αγορά με βάση τον κανονισμό 1107/2009 της Ευρωπαϊκή Ενωσης. Υπάρχουν αναφορές και για «αναπαραγωγικές επιδράσεις». ★★☆
Teflubenzuron: Εντομοκτόνο που λειτουργεί σαν ρυθμιστής ανάπτυξης των εντόμων. Χαμηλή τοξικότητα για τους ανθρώπους, ωστόσο οι εργαζόμενοι σε γεωργικές θα πρέπει να ακολουθούν αυστηρά τα μέτρα προστασίας (γάντια, μάσκες) για την αποφυγή άμεσης έκθεσης. ★☆☆
Thiabendazole: Η θειαβενδαζόλη χρησιμοποιείται ως συντηρητικό, αλλά και ως αντιμυκητιασικό και αντιπαρασιτικό φάρμακο. Μέτρια τοξικότητα, με επιδράσεις στο ήπαρ σε υψηλές δόσεις. ★★☆
documentonews.gr
