Του Τάσου Δασόπουλου
Την αντίδραση των αγορών στη νέα σύρραξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν περιμένουν όλοι, έχοντας ως δεδομένο ότι οι τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα βρεθούν σε υψηλότερα επίπεδα για ένα διάστημα που θα κριθεί από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ από το Ιράν, από τα πρώτα 24ωρα της σύρραξης και οι πρώτες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που βρίσκονται στα στενά, έχουν ήδη φτιάξει ένα σκηνικό αγωνίας για τις αγορές, παρά την πρόθεση του OPEC+ να αυξήσει την ημερήσια παραγωγή κατά 206 χιλιάδες βαρέλια, επιχειρώντας να προλάβει δυσμενείς εξελίξεις.
Πέρα όμως από το κλείσιμο των στενών, το οποίο όπως φαίνεται υποστηρίζουν και οι αντάρτες Χούθι από την Υεμένη, υπάρχουν μια σειρά από αστάθμητοι παράγοντες που θα κρίνουν τις εξελίξεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μιλούσε την Κυριακή για τη διάθεση του Ιράν να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις μετά το θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Την ίδια ώρα το Ισραήλ συνέχιζε τα χτυπήματα στην Τεχεράνη, ενώ έρχονταν από όλα τα διεθνή δίκτυα πληροφορίες ότι το Ιράν θα προχωρήσει σε αντίποινα χρησιμοποιώντας υπερηχητικούς πυραύλους που έχει στο οπλοστάσιο του. Ενώ λοιπόν κανείς δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα ποια θα είναι η επόμενη μέρα, όλοι έχουν αρχίσει να υπολογίζουν τις συνέπειες της νέας σύρραξης.
Ανεξάρτητα από τις εξελίξεις, στο πεδίο η αβεβαιότητα που έχει επιστρέψει δείχνει ότι θα ζήσουμε μια περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας, η οποία ανάλογα με τη διάρκεια και την επίδραση που θα έχει στα κράτη του Περσικού κόλπου που παράγουν πετρέλαιο, θα έχει συνέπειες για όλους.
Ο υψηλός πληθωρισμός
Θα πρέπει να διευκρινίσουμε, ότι με βάση τα στοιχεία της Ε.Ε. το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ δεν επηρεάζουν την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης και της Ελλάδας. Η Ευρώπη γενικά, έχει μικρή έως μηδαμινή εξάρτηση από το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Αραβικού κόλπου. Οι ανάγκες καλύπτονται σε ποσοστό 58% από τις ΗΠΑ, 33% από τη Νορβηγία και σε μικρότερα ποσοστά από την Αλγερία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό της τάξης του 3-5% που συνεχίζει να προμηθεύει η Ρωσία.
Ωστόσο, το πρόβλημα που θα έχουν τα αραβικά κράτη να εμπορευτούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα κρατήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Χαρακτηριστικό είναι ότι από το Σάββατο κάποιοι αναλυτές έχουν ανακαλέσει το σενάριο που θέλει την τιμή του αργού πετρελαίου να φτάνει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η διάρκεια της κρίσης θα κάνει τις συνέπειες μεγαλύτερες. Αν δηλαδή οι υψηλές τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα για περισσότερο από ένα τρίμηνο, η αύξηση αυτή θα αρχίσει να περνάει στο σύνολο του καλαθιού των αγαθών και υπηρεσιών κάθε νοικοκυριού. Είναι σαφές ότι για την Ελλάδα ο εισαγόμενος πληθωρισμός από τις τιμές ενέργειας είναι κάθε άλλο παρά επιθυμητός. Τούτο διότι θα επιδεινώσει τον ήδη υψηλό πληθωρισμό που καταγράφει η χώρα, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Αν η άνοδος αυτή είναι οριζόντια στην Ε.Ε. σε μια χρονιά κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπολόγιζε ο πληθωρισμός να κινηθεί κάτω από τον στόχο του 2%, μπορεί να δούμε ακόμη και άνοδο των επιτοκίων του ευρώ μέσα στον χρόνο. Το μόνο που μπορεί να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη είναι ότι οι συνέπειες θα είναι βαρύτερες για τις ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ περιμένει την αλλαγή ηγεσίας της Federal Reserve για να μειώσει σημαντικά τα επιτόκια του δολαρίου.
www.capital.gr
