Πυροπροστασία ακινήτων: Σε αναβρασμό ιδιοκτήτες & δήμοι

Μεγάλη αναστάτωση έχει φέρει σε εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων η εγκύκλιος 28909/848 / 15-3-2024 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία τίθεται σε εφαρμογή ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο οι ιδιοκτήτες των ακινήτων μέχρι τις 30/4/2024, θα πρέπει να υποβάλουν στον οικείο Δήμο, δήλωση εφαρμογής μέτρων πυρασφάλειας με την οποία να δηλώνεται ότι έχουν προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την προστασία του ακινήτου τους σύμφωνα με την Τεχνική έκθεση αρμόδιου Τεχνικού Επιστήμονα.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας λαμβάνοντας υπόψη αιτήματα δήμων και πολιτών και προκειμένου να παρασχεθεί επαρκής χρόνος για τη βέλτιστη υλοποίηση των προβλεπόμενων στον Κανονισμό πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων, ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε τροποποίηση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για την παράταση των προθεσμιών υποβολής των στοιχείων ως εξής:

1. Για την εκπόνηση της αξιολόγησης της επικινδυνότητας και την υποβολή τεχνικής έκθεσης έως τις 26/04/2024 και

2. Για τη λήψη μέτρων και την υποβολή δήλωσης του ιδιοκτήτη έως τις 26/05/2024.

3. Παράλληλα, θα εκδοθεί άμεσα, νέα εγκύκλιος με αναλυτικές οδηγίες για όλα τα θέματα που αναφέρονται στην ΚΥΑ.

Όμως, εκτός από τον κανονισμό πυροπροστασίας ακινήτων που θεσπίστηκε με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ ΔΑΟΚΑ/ 55904/2019 (ΦΕΚ 3475/2405-2023), υπάρχουν και άλλες νομοθετικές διτάξεις που αφορούν στην πυροπροστασία οικοπέδων και ακάλυπτων εκτάσεων, που είναι:

Α) Ο νόμος υπ’ αριθμ. 5075 (ΦΕΚ Α’ 206/12-12-2023) που προσδιορίζει τις ετήσιες ενέργειες των οικοπεδούχων και καθιερώνει «Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών και καθαρισμών οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων», στο οποίο θα πρέπει να υποβάλλεται ετήσια δήλωση διενέργειας των προβλεπομένων καθαρισμών οικοπέδων μέχρι την 30η Απριλίου κάθε έτους από τους ιδιοκτήτες, επιβάλλοντας πρόστιμο € 1.000 ανά ιδιοκτήτη για περιπτώσεις μη υποβολής, μέχρι και ποινές φυλάκισης και υψηλότατα πρόστιμα για υποβολή ψευδούς δήλωσης. Σημειώνεται ότι δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη το προβλεπόμενο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών.

Β) Η Πυροσβεστική διάταξη με θέμα: «Καθορισμός προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων». Πρόκειται για την απόφαση με Αριθμ. 18851 οικ. Φ.700.20 /ΦΕΚ 2549Β/19.4.2023 του Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας που ενέκρινε την υπ’ αρ. 20/2023 Πυροσβεστική Διάταξη με θέμα: «Καθορισμός προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σε εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περιοχών, καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα».

• Ποια ακίνητα (οικόπεδο ή γήπεδο μαζί με το εντός αυτού κτίσμα) αφορά η εφαρμογή της νέας διάταξης;

Αφορά τα ακίνητα που έχουν κτίσμα και βρίσκονται:

1. σε δάση ή δασικά οικοσυστήµατα ή δασικές εκτάσεις
2. σε χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται επί ηµιορεινών, ορεινών και ανώµαλων εδαφών είτε είναι δηµόσιες, είτε είναι αναγνωρισµένες ως ιδιωτικές.
3. σε πεδινές χορτολιβαδικές εκτάσεις (µη ορεινές ή ηµιορεινές και µη κείµενες επί ανώµαλων εδαφών)
4. βρίσκονται εν όλω ή εν µέρει εντός ακτίνας 300 µέτρων από τα όρια δασικών εκτάσεων
5. βρίσκονται µέσα σε περιαστικό πράσινο και σε κηρυγµένες δασωτέες ή αναδασωτέες εκτάσεις
6. βρίσκονται µέσα σε πάρκα και άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών.

• Ποια είναι τα βασικά μέτρα πυροπροστασίας των ακινήτων;

Τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας αφορούν μεταξύ άλλων:

1. Την πρόσβαση στο ακίνητο, τη δημιουργία ζώνης προστασίας ελάχιστου πλάτους δέκα μέτρων σε τρία επίπεδα με στόχο να επιβραδύνει το ρυθμό της πυρκαγιάς και να επιτρέπει την επέμβαση των πυροσβεστών.
2. Παράλληλα ορίζεται ότι απαγορεύεται η αποθήκευση καυστών ή εύφλεκτων υλικών και αντικειμένων, η αποθήκευση καυσόξυλων κοντά στα κτίρια και η αποθήκευση εύφλεκτων υλικών, όπως καυσίμων για μηχανήματα κηπουρικής, κλπ.
3. Για τα υφιστάμενα κτίρια, πάντως, θα εξακολουθήσει να επιτρέπεται κατ΄εξαίρεση η διατήρηση νομίμως εγκατεστημένων υφιστάμενων υπέργειων δεξαμενών αερίων καυσίμων μέχρι τις 31.12.2030.
4. Επιπροσθέτως επιβάλλεται ο τακτικός καθαρισμός των αυλών, της στέγης και των υδρορροών από απορρίμματα και υπολείμματα βλάστησης .
5. Οι ιδιοκτήτες κάθε ακινήτου στις περιοχές αυτές θα πρέπει να προχωρήσουν στην κατάρτιση σχεδίου προετοιμασίας εκκένωσης σε περίπτωση πυρκαγιάς.
6. Υποχρεωτική καθίσταται και η περίφραξη ακόμα και για τα υφιστάμενα κτίρια.
7. Υποχρεωτική είναι επίσης η αντικατάσταση ή προσθήκη σίτας με μεταλλικές ίνες στα κουφώματα του κτιρίου, για τα ακίνητα υψηλής και ιδιαίτερα υψηλής επικινδυνότητας.
8. Σε περίπτωση ανακαίνισης είναι επίσης υποχρεωτική η επένδυση του κτιρίου με άκαυστα υλικά (π.χ σοβάς, τούβλο, πέτρα, κ.ά) .

• Τι ισχύει με τα οικόπεδα και τους ακάλυπτους χώρους;

Oπως προαναφέραμε ισχύουν η 20/ 2023 Πυροσβεστική Διάταξη και ο νόμος 5075/2023, που υποχρεώνουν τους ιδιοκτήτες να προβαίνουν σε καθαρισμό των χώρων κατά το χρονικό διάστημα από την 1η μέχρι την 30η Απριλίου εκάστου έτους και τη συντήρηση αυτού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από 1η Μαϊου έως 31 Οκτωβρίου, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.

• Ποιοι έχουν υποχρέωση να καθαρίσουν τα οικόπεδα τους;

Οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές:

1. οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
2. οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται σε περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
3. εκτάσεων που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια ρυμοτομικών σχεδίων και οικισμών και
4. εκτός σχεδίου γηπέδων με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας

• Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός οικοπέδων και γηπέδων;

Ο απαιτούμενος καθαρισμός περιλαμβάνει:

1. Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα.
2. Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
3. Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
4. Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.
5. Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.

Σημειώνεται ότι : Οι υπόχρεοι οφείλουν να μεριμνούν για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού και απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείρισή τους.

• Τι γίνεται όταν κάποιος δεν συμμορφωθεί;

Μετά την παρέλευση άπρακτης της προθεσμίας, ο οικείος Δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, ενώ σε περίπτωση περιφραγμένων ή επαρκώς περιτοιχισμένων χώρων, αιτείται προς την κατά τόπο αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία τη διενέργεια αυτοψίας, με την οποία βεβαιώνεται η συνδρομή κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς, και βάσει αυτής, μεριμνά για την έκδοση Εισαγγελικής παραγγελίας δυνάμει της οποίας προβαίνει, στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων των ανωτέρω παραγράφων.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων στην εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, καθώς και σε περίπτωση αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο, επιβάλλεται στους υπόχρεους πρόστιμο.

Σε αναβρασμό οι δήμοι

Αδυνατούν να ανταποκριθούν στην αρμοδιότητα εφαρμογής του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός και πλησίον δασικών εκτάσεων, οι δήμοι όπως σημειώθηκε στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), η οποία προσανατολίζεται σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να κριθεί αντισυνταγματική η σχετική διάταξη.

Το ΔΣ της ΚΕΔΕ εξέφρασε, επίσης, την αντίθεσή του στην πρόβλεψη το Τέλος Ανθεκτικότητας, που επιβάλλεται σε τουριστικά καταλύματα, να εισπράττεται εξ ολοκλήρου από το κράτος και να καλύπτει το κόστος φυσικών καταστροφών και ζητά την εξ ολοκλήρου απόδοσή του στους δήμους προκειμένου να υλοποιηθούν έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και αντιμετώπισης του υπερτουρισμού.