Με μεγάλη καθυστέρηση εδέησε το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας να ενεργοποιήσει τη δράση «Επισιτιστική Βοήθεια & Υλική Στέρηση» του προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027», παρότι οι ευρωπαϊκές αρχές είχαν εγκρίνει δαπάνη 400 εκατ. από τον Ιούνιο του 2022 και τα ποσοστά της φτώχειας παραμένουν σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα.
Αυτός ο προϋπολογισμός θα διοχετευθεί στο νέο μοντέλο επισιτιστικής ενίσχυσης, η οποία θα διατίθενται μέσω vouchers σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή για να εξαργυρώνονται αποκλειστικά στην αγορά τροφίμων και βασικών ειδών υλικής βοήθειας από καταστήματα λιανικής, όπως σούπερ μάρκετ και οπωροπωλεία.
Στη σχετική ΚΥΑ των Δόμνας Μιχαηλίδου και Νίκου Παπαθανάση προβλέπεται η αναδρομική καταβολή των ποσών, που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο καινούργιο σύστημα. Ωστόσο, αυτό δεν αναμένεται να λειτουργήσει πριν το επόμενο φθινόπωρο, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να μείνουν για τρία ολόκληρα χρόνια χωρίς επισιτιστική βοήθεια, καθώς έχουν να λάβουν τρόφιμα από τον Σεπτέμβριο του 2023.
Τότε είχε σταματήσει το πρόγραμμα του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απορους (ΤΕΒΑ) από το οποίο διανέμονταν προϊόντα απευθείας στους ωφελούμενους – όσους λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ).
Σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση του ΥΚΟΙΣΟ, η αλλαγή από ένα σύστημα με προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων σε ένα σύστημα όπου ο ίδιος ο ωφελούμενος αποφασίζει τι χρειάζεται και από πού θα το προμηθευτεί, ενισχύει την αυτονομία του και την ίση μεταχείριση.
Η χρήση προπληρωμένης κάρτας αναμένεται να λύσει τα προβλήματα με την παροχή κακής ποιότητας προϊόντων, που παρατηρούνταν στα συσσίτια του ΤΕΒΑ, αλλά ενδέχεται να δημιουργήσει νέα, καθώς ορισμένα καταστήματα δεν δέχονται προπληρωμένη κάρτα, που εφαρμόζεται από πέρυσι στα επιδόματα της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ.
Τι λέει το ΥΚΟΙΣΟ
Από το ΥΚΟΙΣΟ απαντούν σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» ότι «το προηγούμενο σύστημα δεν ενίσχυε ουσιαστικά την τοπική αγορά. Βασιζόταν σε κεντρικούς διαγωνισμούς, χονδρεμπόρους και μηχανισμούς διανομής που απορροφούσαν σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων. Μεσάζοντες, μεταφορές, αποθήκευση, ψύξη και κατάψυξη δημιουργούσαν υψηλό διοικητικό και λειτουργικό κόστος, με αποτέλεσμα λιγότερα προϊόντα να φτάνουν τελικά στον δικαιούχο».
Σε ερώτηση για ποιους λόγους δεν υλοποιείται το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας εδώ και δυόμισι χρόνια, το υπουργείο ισχυρίζεται ότι «δεν καταργήθηκε. Βρίσκεται σε φάση ουσιαστικού ανασχεδιασμού, ώστε να λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια και ισότιμη πρόσβαση. Το προηγούμενο μοντέλο βασιζόταν σε 13 διαφορετικούς διαγωνισμούς, με αποτέλεσμα μεγάλες καθυστερήσεις, διαφορετικές ταχύτητες υλοποίησης ανά Περιφέρεια και σοβαρά προβλήματα λειτουργίας, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο μία Περιφέρεια σε όλη τη χώρα είχε καταφέρει να αναδείξει προσωρινό ανάδοχο, σε έξι Περιφέρειες οι διαγωνισμοί βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη, ενώ στις υπόλοιπες δεν είχαν καν ξεκινήσει».
Συνοδευτικά μέτρα
Αξίζει να σημειωθεί πως τόσο το ΤΕΒΑ όσο και το νέο σύστημα περιλαμβάνουν χαμηλή χρηματοδότηση για τα λεγόμενα συνοδευτικά μέτρα, που μπορεί να μην αρκούν, όμως συμβάλλουν στην κάλυψη των κενών σε ό,τι αφορά την κοινωνική ένταξη των ακραία φτωχών. Μελέτη του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου (2023) για την ιεράρχηση και προτεραιοποίηση των συνοδευτικών μέτρων του ΤΕΒΑ είχε καταδείξει, μεταξύ άλλων, το έλλειμμα αποτελεσματικής στόχευσης και σύνδεσης με την αγορά εργασίας.
Στην νέα ΚΥΑ προβλέπονται 24,5 εκατ. ευρώ, ήτοι το 6,1% του συνολικού προϋπολογισμού, για δαπάνες συνοδευτικών μέτρων, τα οποία δεν συγκεκριμενοποιούνται στο κείμενο.
efsyn.gr
