Τέλος η απλή αναλογική – Με 43% θα εκλέγεται Δήμαρχος

Το νέο εκλογικό σύστημα που θα ακολουθήσει η τοπική αυτοδιοίκηση κατέθεσε πριν από λίγη ώρα στη Βουλή το υπουργείο Εσωτερικών. Με τις προωθούμενες αλλαγές μπαίνει τέλος στον θεσμό της απλής αναλογικής και οι τοπικές αρχές εκλέγονται με πλειοψηφία 43% (και μία ψήφο) από την πρώτη Κυριακή.  Επίσης, μπαίνει πλαφόν 3% για την είσοδο ενός συνδυασμού στο δημοτικό συμβούλιο, ενώ οι εκλογές θα γίνονται ξανά ανά πενταετία (και όχι 4 χρόνια που ίσχυε έως τώρα).

«Το παρόν σχέδιο νόμου επιλύει μια σειρά σοβαρών ζητημάτων που συνδέονται με την εφαρμογή του ν.455/2018 (Α’ 133) στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019, που επέβαλε μια άκριτη εφαρμογή της λεγόμενης «απλής αναλογικής» στον τρόπο κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο νομοσχέδιο.

«Το παρόν σχέδιο νόμου επιδιώκει την επαναφορά σε γενικές γραμμές του μηχανισμού κατανομής εδρών που ίσχυε πριν το 2019, για τη διαμόρφωση ενός εκλογικού συστήματος που θα ευνοεί τη συνεπή υλοποίηση του προγραμματικού λόγου του εκλεγέντος δημάρχου και περιφερειάρχη, αντίστοιχα, μέσω της διασφάλισης της αναγκαίας πλειοψηφίας στο δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο», επισημαίνεται.

Αξίζει να σημειωθεί ότι βάσει του νομοσχεδίου οι επόμενες εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης θα πραγματοποιηθούν στις 8 Οκτωβρίου 2023 και η εγκατάσταση των νέων αρχών θα γίνει την πρώτη ημέρα του 2024.

Οι βασικές αλλαγές που προωθούνται, συνοψίζονται στα εξής:

• Επαναφορά της 5ετούς θητείας. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες που θα αναδειχθούν από τις εκλογές της 8^ης Οκτωβρίου 2023, θα έχουν πλήρη πενταετή θητεία, η οποία θα ξεκινήσει την 1^η Ιανουαρίου 2024.
• Το όριο εκλογής από τον πρώτο γύρο τίθεται σε ποσοστό 43% συν μία ψήφο.
• Τίθεται όριο 3% για το δικαίωμα εκλογής δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από τον αριθμό των μελών του οικείου συμβουλίου και ευθυγραμμισμένο με το ισχύον όριο στις εθνικές εκλογές. 
• Εξασφαλίζεται η εκλογή των 3/5 των μελών του συμβουλίου στον νικητή των εκλογών.
• Προβλέπεται η εκλογή συμβουλίων ή προέδρων δημοτικών κοινοτήτων σε όλη την επικράτεια, χωρίς εξαίρεση, μία ρύθμιση που ανταποκρίνεται σε σχετικά αιτήματα των τοπικών κοινωνιών. Ειδικότερα για τις κοινότητες με πληθυσμό μέχρι και 300 κατοίκους, κάθε συνδυασμός μπορεί να έχει πάνω από έναν (1) υποψήφιο πρόεδρο. Πρόεδρος εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς, ανεξαρτήτως συνδυασμού, από τον πρώτο γύρο.
• Η υποβολή των υποψηφιοτήτων γίνεται μόνο μέσω συνδυασμών και με δήλωση που υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη gov.gr, κατ’ επιλογή του υποψηφίου με το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό του.
• Τίθεται καταληκτική ημερομηνία η 31^η Αυγούστου του έτους των εκλογών, για την κατάρτιση και δήλωση των συνδυασμών και η 10^η Σεπτεμβρίου για την ανακήρυξη αυτών από το αρμόδιο δικαστήριο, ώστε να υπάρχει πλήρης έλεγχος των εκλογικών δαπανών και οι υποψήφιοι να είναι εγκαίρως γνωστοί στο εκλογικό σώμα.
• Ο αριθμός των μελών των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, καθώς και των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων καθορίζεται με βάση συγκεκριμένες πληθυσμιακές κλίμακες. Προβλέπεται λελογισμένη μείωση του αριθμού των μελών τους, με στόχο τον εξορθολογισμό, χωρίς να δημιουργείται πρόβλημα στην ομαλή λειτουργία των ΟΤΑ. Σημειώνεται, δε, ότι μετά τη δημόσια διαβούλευση, αφουγκραζόμενοι τις ανησυχίες που εξεφράσθησαν, επήλθαν στοχευμένες παρεμβάσεις.  Στο πλαίσιο αυτό, δήμος που αποτελείται από περισσότερες από έξι (6) δημοτικές ενότητες και έχει πληθυσμό από 10.001 έως 50.000 κατοίκους, δικαιούται αυξημένου αριθμού μελών δημοτικού συμβουλίου.
• Εξορθολογίζεται και συστηματικοποιείται το πλαίσιο κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων, λαμβανομένων υπόψιν και παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης. 
• Επαναδιατυπώνονται με σαφήνεια και πληρότητα δικονομικές διατάξεις που αφορούν στην εκδίκαση διαφορών που σχετίζονται με τις εκλογές ΟΤΑ.
• Για τη διεξαγωγή των εκλογών δημοτικών και περιφερειακών αρχών λαμβάνεται υπόψιν ο μόνιμος πληθυσμός, όπως αποτυπώνεται στα αποτελέσματα της τελευταίας απογραφής. 
• Τέλος και σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα, ο εκλεγμένος περιφερειάρχης, κατά τη διάρκεια της θητείας του, τελεί σε αναστολή της επαγγελματικής του δραστηριότητας. 

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης, δήλωσε: «Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έρχεται να άρει και να διορθώσει τις στρεβλές συνθήκες που προκάλεσε ο νόμος της απλής αναλογικής του ΣΥΡΙΖΑ που οδήγησε την πλειονότητα των Δημοτικών Αρχών σε καθεστώς ακυβερνησίας, πλήττοντας σφόδρα την αποτελεσματική λειτουργία τους και την χρηστή διοίκηση, στερώντας την ίδια στιγμή από τον πολίτη έργα και υπηρεσίες τα οποία δικαιούται να απολαμβάνει. Αποτελεί δε υλοποίηση μίας εκ των βασικότερων προεκλογικών δεσμεύσεων της Κυβέρνησης μας και κινείται στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας πραγματικά λειτουργικής και με αναπτυξιακό αποτύπωμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, δήλωσε: «Πρόκειται για μία θεσμική τομή στην Αυτοδιοίκηση, ένα Νομοσχέδιο καθαρά αναπτυξιακής μορφής. Καταργούμε την a la carte απλή αναλογική του ΣΥΡΙΖΑ, που οδηγούσε σε πολλές περιπτώσεις εκλεγμένους τοπικούς άρχοντες σε «ομηρεία». Επαναφέρουμε την κυβερνησιμότητα στην Αυτοδιοίκηση, προκειμένου να μπορούν να λαμβάνονται γρήγορα αποφάσεις, έτσι ώστε να υλοποιείται το πρόγραμμα που έχουν εγκρίνει οι πολίτες με την ψήφο τους και να αξιοποιούνται όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας».