Ιρανικά κρατικά και ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής (1/3) ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια πλήγματος στην Τεχεράνη. Λίγο αργότερα την είδηση του θανάτου του επιβεβαίωσε και η ιρανική κυβέρνηση, η οποία κήρυξε 40 ημέρες δημόσιου πένθους και 7 ημέρες αργίας.
Το πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε ότι ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε στο γραφείο του, ενώ «εκτελούσε τα καθήκοντά του», τα ξημερώματα του Σαββάτου.
Το ημιεπίσημο Tasnim News Agency, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, επιβεβαίωσε επίσης τον θάνατό του.
Η κρατική τηλεόραση IRIB είχε μεταδώσει νωρίτερα ότι «ο Ανώτατος Ηγέτης έφτασε στο μαρτύριο», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τις συνθήκες.
«Με τη μαρτυρία του ανώτατου ηγέτη, το όραμα και η αποστολή του δεν θα χαθούν, δεν θα ξεχαστούν· αντίθετα θα συνεχιστούν με ακόμη περισσότερο σθένος και ζήλο», διαβεβαίωσε παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης.
Το κρατικό πρακτορείο IRNA ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ πέθανε, χωρίς να διευκρινίσει την αιτία θανάτου.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναρτήθηκαν βίντεο από τη στιγμή της ανεύρεσής της σορού του Χαμενεΐ, τα οποία ωστόσο δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα.
Μετά την επίσημη ενημέρωση από την ιρανική κυβέρνηση για τον θάνατο του Χαμενεΐ στον επίσημο λογαριασμό του στο Χ αναρτήθηκε μια φωτογραφία του να χαιρετάει με λεζάντα αραβικό εδάφιο από το Κοράνι (Σούρα Αλ-Αχζάμπ, 33:23):
«Στο όνομα του Θεού, του Πολυεύσπλαχνου, του Πολυελεήμονα.
Ανάμεσα στους πιστούς υπάρχουν άνδρες που τήρησαν πιστά τη διαθήκη που έκαναν με τον Θεό· από αυτούς άλλοι ολοκλήρωσαν τον όρκο τους και άλλοι αναμένουν, και δεν άλλαξαν καθόλου (τη στάση τους).»
40 ημέρες πένθους και επτά ημέρες αργίας
Σύμφωνα με το Fars, η ιρανική κυβέρνηση κήρυξε 40 ημέρες δημόσιου πένθους, καθώς και επτά ημέρες γενικής αργίας.
Παράλληλα, μεταδόθηκε ότι η κόρη, εγγόνι, νύφη και γαμπρός του Χαμενεΐ σκοτώθηκαν στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Νωρίτερα τα ιρανικά μέσα που πρόσκεινται στους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς και ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι, είχαν διαψεύσει αναφορές περί θανάτου του ανώτατου ηγέτη, χαρακτηρίζοντάς τες «ψευδείς ειδήσεις».
Την είδηση του θανάτου του Χαμενεΐ είχε επιβεβαιώσει αρχικά ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, γράφοντας πως «Ο Χαμενεΐ, ένας από τους πιο διαβολικούς ανθρώπους στην ιστορία, είναι νεκρός».
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ ακολούθησε μια αινιγματική ανάρτηση στον επίσημο λογαριασμό του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο X που συνοδευόταν από μια εικόνα με μια θεϊκή μορφή να κρατά σπαθί που μοιάζει με πυραύλους που είναι έτοιμοι να χτυπήσουν στόχους και έγραφε «Στο όνομα του ευγενούς Αλί, η ειρήνη να είναι μαζί του».
Πώς προβλέπει το ιρανικό Σύνταγμα τη διαδοχή του ανώτατου ηγέτη
Η επιλογή του διαδόχου του αγιατολά Αλί Χαμενεΐ προβλέπεται ρητά από το Σύνταγμα του Ιράν και αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευσης των Ειδικών, του ίδιου οργάνου που είχε αναδείξει τον ίδιο στην ηγεσία το 1989.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο διάδοχος του ανώτατου ηγέτη πρέπει να επιλεγεί από τη Συνέλευση των Ειδικών (Assembly of Leadership Experts).
Πρόκειται για σώμα 88 κληρικών, οι οποίοι – τυπικά – εκλέγονται από τον λαό κάθε οκτώ χρόνια. Στην πράξη, ωστόσο, δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν μόνο κληρικοί που θεωρούνται απολύτως πιστοί στην Ισλαμική Δημοκρατία. Για τον λόγο αυτό, η πλειονότητα των σημερινών μελών της Συνέλευσης χαρακτηρίζεται από σκληροπυρηνικές θέσεις, αντίστοιχες με εκείνες του Χαμενεΐ.
Το Σύνταγμα ορίζει ότι οι κληρικοί αυτοί οφείλουν να επιλέξουν νέο Ανώτατο Ηγέτη το συντομότερο δυνατό.
Ωστόσο, η άμεση σύγκληση και συγκέντρωση όλων των μελών της Συνέλευσης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη, καθώς η χώρα τελεί υπό στρατιωτική επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ζητήματα ασφάλειας και επιχειρησιακών περιορισμών μπορεί να καθυστερήσουν τη διαδικασία, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και αβεβαιότητας.
Στο μεταξύ, το Σύνταγμα προβλέπει ότι τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη αναλαμβάνει προσωρινά τριμελές όργανο, αποτελούμενο από τον πρόεδρο της χώρας, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν κληρικό μέλος του ισχυρού Συμβουλίου των Φρουρών.
Η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης διαδικασίας θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της θεσμικής συνέχειας του κράτους, έως ότου επιλεγεί ο νέος ανώτατος ηγέτης.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ηγείται επί του παρόντος της χώρας.
Το Ραδιοτηλεοπτικό Σώμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ανέφερε ότι μαζί με τον Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν και ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας του Ιράν κυβερνούσαν επίσης τη χώρα μέχρι την εκλογή νέου ηγέτη.
Ο ρόλος του Χαμενεΐ και η διαμόρφωση του σύγχρονου Ιράν
Ο 86χρονος Χαμενεΐ ανέλαβε την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1989, μετά τον θάνατο του αγιατολά Ρουχολά Χομεϊνί, ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης.
Αν και ο Χομεϊνί θεωρείται η ιδεολογική φυσιογνωμία της επανάστασης που ανέτρεψε τη μοναρχία των Παχλαβί, ο Χαμενεΐ διαμόρφωσε το στρατιωτικό και παραστρατιωτικό σύστημα που αποτέλεσε τον πυρήνα της άμυνας και της περιφερειακής επιρροής του Ιράν.
Πριν γίνει ανώτατος ηγέτης, είχε διατελέσει πρόεδρος της χώρας κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράκ τη δεκαετία του 1980, σύγκρουση που ενίσχυσε τη δυσπιστία του έναντι της Δύσης και ειδικά των Ηνωμένες Πολιτείες, στοιχείο που χαρακτήρισε τη μακρόχρονη διακυβέρνησή του.
Οι εξελίξεις αναμένεται να αποτελέσουν σημείο καμπής για το Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
protothema.gr
