Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εξαπέλυσαν το Σάββατο πλήγματα στο Ιράν, όπου ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην πρωτεύουσα και σε πολλές άλλες πόλεις, έπειτα από εβδομάδες απειλών για στρατιωτική επέμβαση.
Σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο στόχος της κοινής επιχείρησης είναι η «εξάλειψη των άμεσων απειλών από πλευράς του καθεστώτος» του Ιράν. Ωστόσο πρόσθεσε, απευθυνόμενος στους Ιρανούς, ότι «η ώρα της ελευθερίας σας είναι πολύ κοντά», σε διάγγελμά του από την κατοικία του στο Παλμ Μπιτς, στη Φλόριντα.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου από την πλευρά του εκτίμησε ότι η κοινή στρατιωτική επιχείρηση «θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει στα χέρια του την τύχη του».
«Έχει έρθει η ώρα για όλα τα στρώματα του λαού στο Ιράν (…) να απομακρύνουν τον ζυγό της τυραννίας», για ένα «ελεύθερο και ειρηνικό Ιράν”, συμπλήρωσε.
Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς ανακοίνωσε νωρίτερα την έναρξη «προληπτικού πλήγματος» με σκοπό «να εξαλειφθούν οι απειλές (…) για το κράτος του Ισραήλ».
Σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, μπορεί να «αναμένεται στο άμεσο μέλλον επίθεση με πυραύλους και drones εναντίον του κράτους του Ισραήλ και του άμαχου πληθυσμού του στο άμεσο μέλλον», κι ότι επιβλήθηκε «ειδική και άμεση κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» σε όλη τη χώρα.
Το ισραηλινό υπουργείο Μεταφορών παράλληλα ανακοίνωσε το κλείσιμο «του ισραηλινού εναέριου χώρου στις πολιτικές πτήσεις» και απαίτησε οι ταξιδιώτες «να μην πηγαίνουν στα αεροδρόμια μέχρι νεοτέρας», Τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά στην Ιερουσαλήμ ως τουλάχιστον μεθαύριο Δευτέρα στις 20:00 (ώρα Ελλάδας).
Εκρήξεις στην Τεχεράνη
Ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν στην Τεχεράνη από δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου και δυο στήλες πυκνού καπνού άρχισαν να υψώνονται στο κεντρικό και στο ανατολικό τμήμα της ιρανικής πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ISNA, η συνοικία Παστέρ, όπου βρίσκονται ιδίως η κατοικία του ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και η προεδρία, στο κεντρικό τμήμα της Τεχεράνης, βομβαρδίστηκαν.
Ασθενοφόρα έσπευσαν στο κέντρο της πόλης μετά την έκρηξη, ενώ τα νοσοκομεία τέθηκαν σε συναγερμό, δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας Χουσέιν Κερμανπούρ, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Ο αριθμός των θυμάτων, νεκρών και τραυματιών, και οι περιοχές που επλήγησαν θα ανακοινωθούν αργότερα, αφού επιβεβαιωθούν τα στοιχεία, σύμφωνα με τον ίδιο.
Εκρήξεις ακούστηκαν επίσης στη μεγάλη πόλη Ισφαχάν (κεντρικά), στην ιερή πόλη Κομ (κεντρικά), στην Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, καθώς και στην Κερμανσά (δυτικά), ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων FARS.
«Ο τύπος των εκρήξεων υποδεικνύει πως πρόκειται για επίθεση με πυραύλους», πρόσθεσε η ίδια πηγή, χωρίς άλλες διευκρινίσεις.
Οι τηλεφωνικές συνδέσεις και η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ασταθείς και προβληματικές, ανέφερε δημοσιογράφος του AFP.
Στην Ιερουσαλήμ, ήχησαν συναγερμοί της αεράμυνας· το ιρανικό πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι εξαπολύθηκε πρώτη ομοβροντία πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εναντίον στόχων στην ισραηλινή επικράτεια από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Τον Ιούνιο του 2025, το Ισραήλ και το Ιράν ενεπλάκησαν σε πόλεμο 12 ημερών, με έναυσμα ισραηλινή επίθεση ευρείας κλίμακας η οποία είχε στο στόχαστρο κυρίως τη διοίκηση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων, πυρηνικές εγκαταστάσεις κι επιστήμονες ειδικευμένους στην πυρηνική ενέργεια.
Οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στο τελικό στάδιο εκείνου του πολέμου, βομβαρδίζοντας τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κλειδιά.
Η κλιμάκωση της έντασης ακολούθησε την αιματηρή καταστολή τον Ιανουάριο ογκωδών διαδηλώσεων Ιρανών, τους οποίους υποσχέθηκε «να βοηθήσει» ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.
Ως χθες βράδυ οι ΗΠΑ διαβεβαίωναν ότι «προτιμούσαν» την οδό της «διπλωματίας», συνεχίζοντας ταυτόχρονα να αυξάνουν τη στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη, αναπτύσσοντας μεγάλη αεροναυτική δύναμη στον Κόλπο και στη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου USS Gerald Ford, του μεγαλύτερου στον κόσμο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως χθες είπε πως δεν είναι «ευτυχής» για τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονταν από τον Φεβρουάριο, παρά τη διαβεβαίωση του Ομάν πως υπήρξε «σημαντική πρόοδος».
Κατηγορώντας την Τεχεράνη -η οποία το αρνείται- πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, οι ΗΠΑ απαιτούν πλήρη τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου. Το Ιράν το απορρίπτει, θυμίζοντας πως είναι δικαίωμά του, στο πλαίσιο του πολιτικού πυρηνικού προγράμματός του.
Η Ουάσιγκτον προβάλει επίσης πιεστικά την αξίωση να επιβληθούν περιορισμοί στο ιρανικό πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται να συζητήσει καν.
ΝΕΟΤΕΡΑ
Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα, δήλωσε το βράδυ του Σαββάτου ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο Reuters. Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από την ιρανική πλευρά για την τύχη του.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν το πρωί του Σαββάτου, βάζοντας στο στόχαστρό τους την ανώτατη ηγεσία του και βυθίζοντας τη Μέση Ανατολή σε σύγκρουση, την οποία ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα τερματίσει μια απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ και θα δώσει στους Ιρανούς την ευκαιρία να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.
Ο Χαμενεΐ, 86 ετών, ανέλαβε την ανώτατη εξουσία το 1989, μετά τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.
Ως Ανώτατος Ηγέτης, είχε τον απόλυτο έλεγχο των πολιτικών, στρατιωτικών και θρησκευτικών θεσμών του Ιράν, διαμορφώνοντας την εσωτερική πολιτική και καθοδηγώντας τις διεθνείς σχέσεις.
Το Ισραήλ τον θεωρούσε επί μακρόν αποσταθεροποιητική δύναμη στη Μέση Ανατολή, επικαλούμενο τη στήριξή του στο δίκτυο ένοπλων συμμάχων του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων της παλαιστινιακής Χαμάς και της λιβανέζικης Χεζμπολάχ.
Κατά τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ-Ιράν τον Ιούνιο του 2025, ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ισραέλ Κατς είχε απειλήσει με τη δολοφονία του, λέγοντας ότι ο Ανώτατος Ηγέτης «δεν μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει».
Στον πόλεμο εκείνον, αιφνιδιαστικό χτύπημα έπληξε υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση του Ιράν, σκότωσε ανώτερους διοικητές και πυρηνικούς επιστήμονες και αποδυνάμωσε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ηγεσίας.
Ο Χαμενεΐ υπερασπίστηκε το συντηρητικό όραμα του προκατόχου του, Χομεϊνί, περιορίζοντας τις φιλοδοξίες εκλεγμένων προέδρων που επιδίωκαν πιο ανοικτές πολιτικές στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, οι αρχές κατέστειλαν επανειλημμένα διαδηλώσεις και περιθωριοποίησαν μεταρρυθμιστές που ζητούσαν λιγότερη αντιπαράθεση με τη Δύση.
Υπό τον Χαμενεΐ, το Ιράν εξελίχθηκε σε ισχυρή περιφερειακή αντι-αμερικανική δύναμη, επεκτείνοντας την επιρροή του στη Μέση Ανατολή.
Στήριξε τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις και τον πραγματιστή πρόεδρο Χασάν Ροχανί, η οποία μείωσε προσωρινά τη διεθνή απομόνωση της χώρας.
Ωστόσο, οι εντάσεις κλιμακώθηκαν μετά την αποχώρηση του προέδρου Τραμπ από τη συμφωνία το 2018 και την επαναφορά κυρώσεων.
Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι σύμμαχοι του Ιράν αποδυναμώθηκαν.
Η Χαμάς και η Χεζμπολάχ υπέστησαν ισχυρά πλήγματα από το Ισραήλ, ενώ ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ-Ασαντ, μακροχρόνιος σύμμαχος της Τεχεράνης, ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024.
Η θέση του Ανώτατου Ηγέτη θεσπίστηκε μετά την Επανάσταση του 1979 και κατοχυρώθηκε στο Σύνταγμα του Ιράν, παρέχοντας σε ανώτατο κληρικό την υπέρτατη εξουσία πάνω από τον πρόεδρο και το κοινοβούλιο.
Η Συνέλευση των Ειδικών, 88μελές κληρικό σώμα που ελέγχεται από σκληροπυρηνικό θεσμικό όργανο ευθυγραμμισμένο με τον Χαμενεΐ, επιλέγει επισήμως τον ηγέτη.
Πηγή: Reuters
