Στην Ηλεία και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας, σοβαρές ενστάσεις και έντονη ανησυχία για τη λειτουργία του συστήματος δορυφορικού ελέγχου «Monitoring» εκφράζουν παραγωγοί, κάνοντας λόγο για αδικίες, καθυστερήσεις και κίνδυνο περικοπών στις ενισχύσεις των παραγωγών.
Οι παραγωγοί θεωρούν ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων δεν είναι αντιπροσωπευτικά της πραγματικής κατάστασης και των συνθηκών που υφίστανται στην πρωτογενή παραγωγή. Η επαπειλούμενη απώλεια των συνδεδεμένων ενισχύσεων θα επιβαρύνει την οικονομική τους κατάσταση η οποία συμπιέζεται από την αύξηση του κόστους παραγωγής -παρά τα όποια μέτρα στήριξης της κυβέρνησης- εξαιτίας των ανατιμήσεων που προκαλούν οι διεθνείς ανακατατάξεις.
Όπως τονίζουν σε δηλώσεις τους στον ΑγροΤύπο, υπάρχουν τιμολόγια και θα πρέπει να βρει λύσεις η ΑΑΔΕ γιατί κινδυνεύουν να μείνουν απλήρωτοι χιλιάδες παραγωγοί. Οι επιτόπιοι έλεγχοι έχουν νόημα όταν γίνονται στον κατάλληλο χρόνο και όχι μετά από δύο ή και τρία οργώματα.
Οι συνεταιρισμοί στην επιστολή τους επισημαίνουν ότι, λίγες μόλις ημέρες πριν από τις κρίσιμες πληρωμές και την καταληκτική ευρωπαϊκή προθεσμία της 30ης Ιουνίου, εμφανίζονται αιφνιδιαστικά νέα ευρήματα σε αγροτεμάχια, τα οποία χαρακτηρίζονται από το σύστημα ως «μη επιβεβαιωμένες καλλιέργειες», χωρίς – όπως υποστηρίζουν – να έχει προηγηθεί επαρκής ενημέρωση ή να δοθεί ουσιαστικός χρόνος για τεκμηρίωση και διορθώσεις.
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν, παραγωγοί με διάφορες καλλιέργειες, ακόμη και υψηλού κόστους, βλέπουν εκτάσεις τους να εμφανίζονται ως «κίτρινες» ή «κόκκινες» στο σύστημα Monitoring, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την καταβολή των άμεσων ενισχύσεων.
Ενδεικτικά, σε ανοιχτή επιστολή των συνεταιρισμών της Θεσσαλίας αναφέρονται τα εξής:
“Οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί της Θεσσαλίας εκφράζουμε την έντονη ανησυχία και αγανάκτησή μας για τα προβλήματα που έχουν προκύψει από το σύστημα δορυφορικού ελέγχου «Μonitoring», στο πλαίσιο της ΕΑΕ2025, για όλες τις άμεσες ενισχύσεις. Λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες πληρωμές και την καταληκτική «ευρωπαϊκή» ημερομηνία της 30ης Ιουνίου, εμφανίζονται αιφνιδιαστικά νέα ευρήματα σε αγροτεμάχια που δεσμεύονται με τον χαρακτηρισμό «Μη επιβεβαίωση δηλωθείσας καλλιέργειας», χωρίς επαρκή ενημέρωση, χωρίς σαφείς οδηγίες και χωρίς ρεαλιστικό χρόνο τεκμηρίωσης.
Παραγωγοί με διάφορες καλλιέργειες, πολλές εκ των οποίων αρκετά κοστοβόρες, διαπιστώνουν ότι εκτάσεις χαρακτηρίζονται ως «κίτρινες» ή «κόκκινες» από το σύστημα παρακολούθησης Monitoring, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις πληρωμές τους, ενώ η έλλειψη έγκαιρης και επίσημης ενημέρωσης προς παραγωγούς, ΚΥΔ και γεωτεχνικούς δημιουργεί σύγχυση και αδυναμία ορθής καθοδήγησης.
Επιπλέον, οι παραγωγοί καλούνται, με καθυστέρηση ενός έτους, να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία για καλλιέργειες που δεν υφίστανται πλέον, γεγονός που δημιουργεί πρακτική αδυναμία τεκμηρίωσης.
Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις, δεσμεύεται ολόκληρη η πληρωμή ενός αγροτεμαχίου εξαιτίας ελάχιστων τετραγωνικών μέτρων που το θέτουν εκτός ορίου ανοχής κατά τον έλεγχο, ενώ σε άλλες όταν εντοπίζεται εύρημα σε ένα μόνο αγροτεμάχιο, συχνά δεσμεύεται το σύνολο της δήλωσης του παραγωγού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερούν οι πληρωμές ακόμη και για εκτάσεις που είναι πλήρως επιλέξιμες και έχουν δηλωθεί ορθά.
Είναι αδιανόητο οι καλλιέργειες να κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν ως μη επιλέξιμες αποκλειστικά και μόνο λόγω αμφισβητούμενων δορυφορικών ενδείξεων. Το Monitoring αποτελεί εργαλείο ελέγχου και επαλήθευσης και όχι μηχανισμό τιμωρίας των παραγωγών.
Οι αλγόριθμοι και οι δορυφορικές απεικονίσεις δεν μπορούν πάντα να αποτυπώσουν με ακρίβεια τις πραγματικές συνθήκες στον αγρό, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όψιμων καλλιεργειών ή μικρών και κατακερματισμένων αγροτεμαχίων ή ανακατεμένων νεαρών και παραγωγικών δέντρων εντός του ίδιου αγροτεμαχίου ή αγρών με την ίδια καλλιέργεια σποράς με διαφορετικές (τμηματικές) περιόδους συγκομιδής.
Η αγροτική παραγωγή και η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων δεν μπορούν να εξαρτώνται από αστοχίες και υπερβολικές ερμηνείες ενός αυτοματοποιημένου συστήματος ελέγχου.
Απαιτείται άμεσα πιο δίκαιη, λειτουργική και αναλογική εφαρμογή του Monitoring, με σεβασμό στην παραγωγή και στο εισόδημα των αγροτών.
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική, μέσω των Κανονισμών της, επιβάλλει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν αξιόπιστο monitoring και να διορθώνουν την λειτουργία του σε περίπτωση ύπαρξης εσφαλμένης απεικόνισης των υπό εξέταση εκτάσεων.
Σκοπός της ΕΕ είναι το Monitoring να αντικαταστήσει πλήρως τους επιτόπιους ελέγχους. Συνεπώς το Monitoring επιβάλλεται να είναι πλήρως αξιόπιστο και λειτουργικό.
Ζητούμε:
- την άμεση πληρωμή όλων των επιλέξιμων εκτάσεων για όλα τα καθεστώτα, αγνοώντας την ένδειξη της ετερογένειας (η οποία λανθασμένα εμφανίζεται στις περισσότερες περιπτώσεις ως εύρημα)
- τον επανέλεγχο όλων των αγροτεμαχίων με εύρημα «Μη άροση-κοπή» για όλη την καλλιεργητική περίοδο της ΕΑΕ2025
- τον διαχωρισμό των αμφισβητούμενων «κίτρινων» ή «κόκκινων» αγροτεμαχίων ώστε να μην δεσμεύονται οι πληρωμές στο σύνολο της δήλωσης του παραγωγού
- την παράταση των προθεσμιών για ουσιαστικές διορθώσεις στην ΕΑΕ2025 και για τη λήψη φωτογραφιών για όλα τα τεμάχια με εύρημα στο Monitoring
- μετά την ολοκλήρωση των διορθώσεων εντός της ΕΑΕ2025, να δοθεί η δυνατότητα υποβολής ενστάσεων για όλα τα αγροτεμάχια με εύρημα στο Monitoring προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική τεκμηρίωση με κάθε νόμιμο αποδεικτικό στοιχείο (πχ τεμάχια που δηλώθηκαν ανάποδα οι καλλιέργειες κλπ)
- το πραγματικό δικαίωμα ένστασης χωρίς τον φόβο πρόσθετων κυρώσεων σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος του παραγωγού
- Οι παραδόσεις προϊόντος, ειδικά σε περιπτώσεις που υπάρχει πλαφόν παράδοσης για την λήψη συνδεδεμένης ενίσχυσης, να αποτελούν ισχυρό τεκμήριο απόδειξης για την ύπαρξη της καλλιέργειας και για την πληρωμή όλων των καθεστώτων.
Καλούμε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να προχωρήσει άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες και διορθωτικές παρεμβάσεις, ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή διαδικασία πληρωμών και να προστατευθεί το εισόδημα των παραγωγών”.
