Ανησυχητική αύξηση σε ορισμένες μορφές καρκίνου καταγράφεται στους ενήλικες κάτω των 50 ετών στην Αγγλία, με τους επιστήμονες να εστιάζουν ιδιαίτερα στον καρκίνο του εντέρου, των ωοθηκών, αλλά και σε τύπους που συνδέονται με γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η σωματική αδράνεια.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 2026 στο British Medical Journal Oncology, ανέλυσε δεδομένα σχεδόν δύο δεκαετιών και αναδεικνύει μια τάση που απασχολεί όλο και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα: ο καρκίνος δεν αφορά πλέον μόνο τις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος συνοψίζουν τα βασικά ευρήματα της μελέτης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα νέα περιστατικά αυξήθηκαν σημαντικά σε 16 από τους 22 τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν στις νεότερες γυναίκες και σε 11 από τους 21 τύπους στους νεότερους άνδρες. Ιδιαίτερα στις γυναίκες κάτω των 50 ετών, πέντε μορφές καρκίνου —του ενδομητρίου, του νεφρού, του παγκρέατος, το πολλαπλούν μυέλωμα και ο καρκίνος του θυρεοειδούς- αυξήθηκαν ταχύτερα σε σχέση με τις μεγαλύτερες ηλικίες. Στους νεότερους άνδρες, ταχύτερη αύξηση σε σύγκριση με τους άνω των 50 παρατηρήθηκε στο πολλαπλούν μυέλωμα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ερευνητές εντόπισαν 11 μορφές καρκίνου που αυξάνονται στους νεότερους ενήλικες και συνδέονται με γνωστούς συμπεριφορικούς παράγοντες κινδύνου. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο καρκίνος του θυρεοειδούς, το πολλαπλούν μυέλωμα, οι καρκίνοι του ήπατος, του νεφρού, της χοληδόχου κύστης, του εντέρου, του παγκρέατος, του ενδομητρίου, του στόματος, του μαστού και των ωοθηκών. Από αυτούς, ο συχνότερος στους νεότερους ενήλικες ήταν, με διαφορά, ο καρκίνος του μαστού.
Όμως, το αυξημένο σωματικό βάρος δεν αρκεί από μόνο του για να εξηγήσει πλήρως τις τάσεις που παρατηρούνται. Για τους περισσότερους από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα, τα δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών δείχνουν ότι στους νεότερους ενήλικες είτε υπήρξε σταθερότητα είτε μικρή βελτίωση. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στην κατανάλωση κόκκινου κρέατος, η οποία μειώθηκε αισθητά τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες κάτω των 50 ετών. Παράλληλα, αν και πάνω από το 90% των νεότερων ενηλίκων δεν κατανάλωναν επαρκείς ποσότητες φυτικών ινών το 2018, η πρόσληψή τους παρέμεινε σταθερή ή ελαφρώς βελτιωμένη. Παρόμοιες τάσεις παρατηρήθηκαν και στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Η ανάλυση των ερευνητών δείχνει επίσης ότι οι καθιερωμένοι παράγοντες κινδύνου εξακολουθούν να ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό των περιστατικών. Το 2019, για παράδειγμα, αποδόθηκαν σε αυτούς σχεδόν τα μισά περιστατικά καρκίνου του εντέρου, μεγάλο μέρος των καρκίνων του ήπατος, του νεφρού και του παγκρέατος, καθώς και σημαντικό ποσοστό των καρκίνων του στόματος. Στις γυναίκες, αξιοσημείωτη ήταν και η συμβολή τους στους καρκίνους του ενδομητρίου, του ήπατος, του εντέρου, του νεφρού, του παγκρέατος και της χοληδόχου κύστης. Το υπερβολικό βάρος αναδείχθηκε ως ο συχνότερος επιμέρους παράγοντας κινδύνου το 2019, με τη συνεισφορά του να κυμαίνεται από 5% στον καρκίνο των ωοθηκών έως 37% στον καρκίνο του ενδομητρίου.
Η πρόληψη απαιτεί χρόνο, όμως η δράση πρέπει να ξεκινήσει άμεσα. Χρειάζονται καλύτερες και αποτελεσματικότερες πολιτικές δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της επιδημίας υπερβάλλοντος βάρους και παχυσαρκίας. Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών υπενθυμίζει ότι ο καρκίνος δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα μόνο της τρίτης ηλικίας και ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η συστηματική παρακολούθηση των τάσεων στον πληθυσμό είναι πιο αναγκαίες από ποτέ.
ygeiamou.gr
