Νέα κλιμάκωση καταγράφεται στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων λίγες ώρες αφότου είχε επιχειρήσει να υποβαθμίσει την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου Apache στα Στενά του Ορμούζ, δηλώνοντας ότι «δεν ήταν κάτι σοβαρό» και ότι οι πιλότοι είναι ασφαλείς. Μετά τις νεότερες πληροφορίες ότι το ελικόπτερο επλήγη από ιρανικό drone, ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε ευθέως την Τεχεράνη και δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «πρέπει να απαντήσουν», με την CENTCOM να ανακοινώνει λίγο αργότερα την έναρξη «πληγμάτων αυτοάμυνας» κατά του Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες οι ΗΠΑ έπληξαν το νησί Κεσμ στα Στενά του Ορμούζ, ενώ εκρήξεις σημειώνονται και στο Μπαχρέιν.
Λίγο μετά τις 2 τα ξημερώματα της Τετάρτης τα ιρανικά ΜΜΕ μετέδωσαν πως η κατάσταση στο Ιράν είναι πλέον ήρεμη μετά τις αμερικανικές επιδρομές. Το Mehr News ανέφερε ότι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν στο νησί Κεσμ, καθώς και στο Σιρίκ, το Τζασκ και το όρος Μομπαρακέχ. Δεν έχουν αναφερθεί θύματα.
Η ανακοίνωση των αμερικανικών πληγμάτων
Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις άρχισαν να εξαπολύουν «πλήγματα αυτοάμυνας» κατά του Ιράν περίπου 12 τα μεσάνυχτα της Τρίτης (ώρα Ελλάδας), έπειτα από εντολή του Ντόναλντ Τραμπ.
Σε ανακοίνωσή της, η CENTCOM ανέφερε ότι οι επιχειρήσεις πραγματοποιούνται «σε απάντηση στην κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου Apache του Στρατού των ΗΠΑ» που σημειώθηκε την προηγούμενη ημέρα.
«Η αποστολή αποτελεί αναλογική απάντηση σε αδικαιολόγητη ιρανική επιθετικότητα», σημείωσε η αμερικανική διοίκηση.
Από την πλευρά της, η ιρανική κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη στρατιωτικές πηγές, προειδοποίησε ότι θα υπάρξει «αποφασιστική απάντηση» εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιήσουν την κατάρριψη του ελικοπτέρου ως πρόσχημα για στρατιωτική επίθεση.
Από το «δεν είναι και κάτι σπουδαίο» του Τραμπ στο «η ανταπόδοση θα είναι πολύ ισχυρή»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι ανέμενε να εξαπολυθεί «πολύ δυνατή» ανταπόδοση μετά την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου από το Ιράν, κατά τη διάρκεια δηλώσεων που έκανε τηλεφωνικά σε δημοσιογράφο του ABC News.
«Πιστεύω ότι η ανταπόδοση θα πρέπει να είναι πολύ δυνατή, πολύ ισχυρή», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στον ρεπόρτερ του τηλεοπτικού δικτύου, το οποίο διευκρίνισε πως η δήλωση αυτή έγινε μόλις μερικά λεπτά προτού ανακοινωθεί από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ότι άρχισαν να διεξάγουν πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ωστόσο νωρίτερα ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ρίξει τους τόνους, λέγοντας ούτε λίγο ούτε πολύ ότι δεν ήταν κάτι το σπουδαίο.
Σε τηλεφωνική συνομιλία με την Wall Street Journal την Τρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε καταρχάς ότι ο αποκλεισμός έκανε το Ιράν «πολύ φτωχό» ενώ είπε ότι θα τον διατηρούσε σε ισχύ τον αποκλεισμό για όσο διάστημα ήταν απαραίτητο.
Παράλληλα, προσπάθησε να υποβαθμίσει το περιστατικό με το ελικόπτερο, λέγοντας ότι «δεν ήταν κάτι σοβαρό» («it wasn’t a big deal») και τονίζοντας ότι «ο πιλότος είναι καλά».
Οι πληροφορίες για την κατάρριψη του Apache
Το αμερικανικό ελικόπτερο Apache που κατέπεσε τη Δευτέρα στα Στενά του Ορμούζ επλήγη από ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Shahed, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο, επιβεβαιώνοντας σχετικές πληροφορίες που είχε μεταδώσει νωρίτερα ο ιστότοπος Axios.
Λίγες ώρες μετά την κατάρριψη, πλωτό drone του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού εντόπισε και διέσωσε τους δύο πιλότους κοντά στις ακτές του Ομάν, σύμφωνα με τη CENTCOM.
Η αμερικανική διοίκηση ανέφερε ότι τα δύο μέλη του πληρώματος ανακτήθηκαν περίπου δύο ώρες μετά το πλήγμα που δέχθηκε το ελικόπτερο.
Η ανάρτηση Τραμπ και η προειδοποίηση για απάντηση
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν ευθύνεται για την κατάρριψη του αμερικανικού ελικοπτέρου που πραγματοποιούσε νυχτερινή περιπολία στα Στενά του Ορμούζ.
«Μόλις ενημερώθηκα από τις σπουδαίες ένοπλες δυνάμεις μας πως χθες οι Ιρανοί κατέρριψαν ένα από τα υπερσύγχρονα ελικόπτερα Apache, ενώ έκανε περιπολία στα Στενά του Ορμούζ. Οι δύο πιλότοι δεν έχουν τραυματιστεί και είναι ασφαλείς», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι «οι ΗΠΑ πρέπει, αναγκαστικά, να απαντήσουν σε αυτήν την επίθεση», χωρίς να αποκαλύψει ποια μορφή θα μπορούσε να λάβει η αμερικανική αντίδραση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε προηγούμενες δηλώσεις του για το περιστατικό είχε περιοριστεί να επιβεβαιώσει πως τα δύο μέλη του πληρώματος ήταν καλά στην υγεία τους μετά τη διάσωσή τους, χωρίς να αποδώσει τότε ευθύνη για την κατάρριψη.
Οι απειλές της Τεχεράνης
Απαντώντας στις αμερικανικές προειδοποιήσεις, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί κάλεσε τις ξένες στρατιωτικές δυνάμεις που βρίσκονται κοντά στην ιρανική επικράτεια να αποχωρήσουν.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ανέφερε:
«Οι ξένες δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί κοντά στην επικράτειά μας βρίσκονται διαρκώς σε κίνδυνο, λόγω ανθρώπινου λάθους από την πλευρά τους, απλού ατυχήματος ή επειδή μπορεί να βρεθούν εν μέσω διασταυρούμενων πυρών. Για να μειώσουν τον κίνδυνο, η καλύτερη λύση για εκείνες είναι να αποχωρήσουν».
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας συμπλήρωσε ότι «προτιμάμε τη γλώσσα της διπλωματίας, αλλά μιλάμε κι άλλες γλώσσες».
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος έγραψε στο Χ:
«Προτιμάμε τη γλώσσα της διπλωματίας, όμως μιλάμε πολύ πιο άπταιστα άλλες γλώσσες. Παραβιάστε τις δεσμεύσεις σας και εμείς θα στραφούμε σε αυτήν που γνωρίζουμε καλύτερα».
Το δεύτερο αμερικανικό αεροσκάφος που χάνεται στον πόλεμο
Πρόκειται για το δεύτερο επανδρωμένο αεροσκάφος που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώνουν ότι καταρρίφθηκε από ιρανικές δυνάμεις μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Είχε προηγηθεί τον Απρίλιο η συντριβή μαχητικού-βομβαρδιστικού F-15E στο νοτιοδυτικό Ιράν. Και οι δύο πιλότοι είχαν διασωθεί, με τον έναν να ανακτάται ύστερα από θεαματική στρατιωτική επιχείρηση.
Αβεβαιότητα για την εκεχειρία
Οι τελευταίες εξελίξεις εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από τις προοπτικές διατήρησης της εκεχειρίας στον πόλεμο του Κόλπου, η οποία είχε ανακοινωθεί στις 8 Απριλίου.
Η νέα ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ συνιστά σημαντική μεταβολή σε σχέση με όσα δήλωνε λίγες ώρες νωρίτερα, όταν υποστήριζε ότι η αμερικανική διπλωματία βρισκόταν «στα τελικά στάδια μιας πολύ, πολύ καλής συμφωνίας» για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μέσα στις επόμενες «δύο ή τρεις ημέρες».
Τη Δευτέρα, το Ισραήλ και το Ιράν ανακοίνωσαν ότι θα σταματήσουν τις επιθέσεις ο ένας εναντίον του άλλου, έπειτα από σχετική έκκληση του Ντόναλντ Τραμπ για παύση των πρώτων άμεσων ανταλλαγών πυρών από τον Απρίλιο.
Ωστόσο, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα επαναλάβει τις εχθροπραξίες εάν το Ισραήλ συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον της συμμάχου του, Χεζμπολάχ, στον Λίβανο.
