Νέο χαστούκι στο κυβερνητικό αφήγημα περί ανάπτυξης και σύγκλισης με την Ευρώπη δίνει νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat). Σε αυτή αναφέρεται πως η Ελλάδα υστερεί σε μια σειρά από δείκτες έναντι της Ε.Ε.
Συγκεκριμένα, η έκθεση για την ανταγωνιστικότητα και τη λειτουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς καταγράφει σημαντικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, οι οποίες περιορίζουν τη δυνατότητα ουσιαστικής ενσωμάτωσης της χώρας στον ευρωπαϊκό παραγωγικό ιστό, ενώ επισημαίνει πως η ελληνική οικονομία παρουσιάζει χαμηλή συμμετοχή στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών για την εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ενωσης, σε σχέση με τον μέσο όρο των κρατών μελών.
Πρώτος κρίσιμος δείκτης είναι η συμμετοχή της Ελλάδας στην παραγωγή αγαθών που κατευθύνονται προς άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το 2023 τα αγαθά που παράγονται στην Ελλάδα για εξαγωγή εντός Ε.Ε. αντιστοιχούσαν μόλις στο 16,2% του ΑΕΠ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 23,8%. Η περιορισμένη συμμετοχή της χώρας στην ενδοευρωπαϊκή παραγωγή υποδηλώνει ότι η οικονομία δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς της Ε.Ε. Η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα παραμένει χαμηλή σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε., με αποτέλεσμα η χώρα να δυσκολεύεται να ενσωματωθεί στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.
Αντίστοιχη υστέρηση καταγράφεται και στον τομέα των υπηρεσιών. Η συνεισφορά τους -που απευθύνονται στην ενιαία αγορά- ανέρχεται μόλις στο 3,5% του ελληνικού ΑΕΠ, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε., που φτάνει το 7,6%. Δεδομένου ότι η ελληνική οικονομία έχει εστιάσει κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, η χαμηλή αυτή επίδοση υποδηλώνει ότι μεγάλο μέρος της δραστηριότητας παραμένει επικεντρωμένο σε περιορισμένους κλάδους, όπως ο τουρισμός.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τις επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις (venture capital). Το 2023 ανήλθαν μόλις στο 0,009% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. φτάνει το 0,05%. Οι περιορισμένες επενδύσεις στη χώρα μας αναδεικνύουν τη μειωμένη ανάπτυξη σε καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, αλλά και την έλλειψη δυνατότητας να ενισχυθούν η εξωστρέφεια και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Υστέρηση καταγράφεται και στο συνολικό επίπεδο επενδύσεων. Οι ιδιωτικές επενδύσεις διαμορφώνονται στο 11,3% του ΑΕΠ έναντι 18,8% της Ε.Ε. και οι δημόσιες στο 3,88% του ΑΕΠ έναντι 3,49% της Ε.Ε., γεγονός που περιορίζει περαιτέρω τις δυνατότητες ανάπτυξης υποδομών και επιχειρήσεων.
Σημαντική υστέρηση εμφανίζεται και στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό απασχόλησης στην Ελλάδα το 2023 διαμορφώθηκε στο 67,4%, έναντι 75,3% στην Ε.Ε. Το ποσοστό απασχόλησης στην Ελλάδα το 2023 ήταν 67,4%, επίσης χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (75,3%). Η χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό συνδέεται με περιορισμένη παραγωγική δυναμικότητα και ανταγωνιστικότητα.
Συνολικά, τα στοιχεία της Eurostat σκιαγραφούν μια οικονομία που εξακολουθεί να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση ως προς την ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η χαμηλή παραγωγικότητα, η περιορισμένη συμμετοχή στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, οι ελάχιστες επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις και το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης υπογραμμίζουν την ανάγκη για στρατηγικές ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Επενδύσεις στην καινοτομία, βελτίωση της παραγωγικότητας, ενίσχυση της συμμετοχής στην ενδοευρωπαϊκή αγορά και αύξηση της απασχόλησης θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ελλάδα να αυξήσει την εξωστρέφεια και τη θέση της στην ευρωπαϊκή οικονομία.
