Της Ελευθερίας Κούρταλη
Οι παγκόσμιες τιμές της ενέργειας εκτινάσσονται τη στιγμή που και ενόψει του χειμώνα, η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου είναι ιδιαίτερα “σφιχτή”, ωθώντας έτσι το αργό πετρέλαιο Brent πάνω από τα 78 δολάρια το βαρέλι και σε υψηλό 3 ετών. Όπως εκτιμά η Bank of America, το diesel και το Brent ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 120 και τα 100 δολάρια το βαρέλι εάν ο χειμώνας είναι ιδιαίτερα κρύος, τα αποθέματα παραμείνουν χαμηλά και τα αεροπορικά ταξίδια ανακάμψουν, ενώ προειδοποιεί πως αν και η ενέργεια ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι ακόμα κάτω από τα επίπεδα της κρίσης που πυροδοτήθηκε το 2008, ωστόσο ενδέχεται να είμαστε πολύ κοντά στον επόμενο μακροοικονομικό τυφώνα…
Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει η BofA, οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου πλέον του πετρελαίου, αυξάνονται με μεγάλη ταχύτητα ενόψει του χειμώνα, καθώς η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου έχει συρρικνωθεί απροσδόκητα. Τα εξαντλημένα παγκόσμια αποθέματα φυσικού αερίου μετά τον κρύο χειμώνα του περασμένου έτους έπαιξαν ρόλο στην ώθηση των παγκόσμιων τιμών του φυσικού αερίου σε επίπεδα ρεκόρ. Ωστόσο σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει και η αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης φυσικού αερίου λόγω της χαμηλής ζήτησης για υδροηλεκτρική και αιολική ενέργεια και της ισχυρής ανάκαμψης του κλάδου της βιομηχανίας σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο αυξανόμενος όγκος μεταφοράς LNG δεν κατάφερε μέχρι τώρα να ισορροπήσει την αγορά ενόψει του χειμώνα 2021/2022.
Έτσι, και με τις τιμές του φυσικού αερίου να αυξάνονται, το Brent ανέβηκε γρήγορα πάνω από τα 78 δολάρια το βαρέλι και σε υψηλό τριών ετών. Η αύξηση των τιμών της βενζίνης ξεκίνησε με την αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου και τη μείωση της προσφοράς, καθώς τα διυλιστήρια επικεντρώθηκαν στην παραγωγή βενζίνης αυτό το καλοκαίρι. Τώρα, και καθώς οι παγκόσμιες αεροπορικές εταιρείες προετοιμάζονται για το re-opening της οικονομίας. ένας κρύος χειμώνας θα μπορούσε να δει το ντίζελ να ξεπερνά τα 120 δολάρια/βαρέλι και το Brent τα 100 δολάρια, όπως επισημαίνει η αμερικανική τράπεζα.
Όπως και τη δεκαετία του 1970 ή το 2008, το πετρέλαιο θα μπορούσε να γίνει ξανά ο αποσταθεροποιητικός παράγοντας που θα προκαλέσει την επόμενη μακροοικονομική κρίση, προειδοποιεί η BofA.
Πέρα από τα καιρικά προβλήματα, η υπο-επένδυση παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα σε ό,τι αφορά τα εμπορεύματα, όπως εξηγεί, και οφείλεται στην έλλειψη της όρεξης των επενδυτών για συμβατική ενέργεια. Οι επενδυτές είναι απλώς επιφυλακτικοί για τις κακές αποδόσεις των επενδύσεων της περασμένης δεκαετίας και τις πολιτικές για το πράσινο κλίμα της επερχόμενης. Ως αποτέλεσμα, οι σφιχτές αγορές ενέργειας θα μπορούσαν να διατηρηθούν για αρκετά χρόνια έως ότου ο πλανήτης μεταβεί σε μια πράσινη ενεργειακή οικονομία. Ενώ η αυξημένη προσφορά εκτός ΟΠΕΚ+ θα βοηθήσει τις ενεργειακές αγορές το 2022, μία πολυετής αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου είναι πλέον στο “τραπέζι”, τονίζει η αμερικανική τράπεζα, υπογραμμίζοντας πως αυτή η πιο σφιχτή αγορά εμφανίστηκε ακριβώς τη στιγμή που η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική έχουν χαλαρώσει υπερβολικά.
Ακόμα και αν η συνολική απώλεια στο συνολικό πραγματικό ΑΕΠ του ΟΟΣΑ ήταν περίπου 12 τρισεκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια του Covid-19, περίπου η ίδια κρίση του ΑΕΠ σε όρους δολαρίου που είδαμε το 2008/2009, οι εξαγωγές και η βιομηχανική παραγωγή έχουν αυξηθεί σε επίπεδα ρεκόρ χάρη στη στήριξη από τη νομισματική και τη δημοσιονομική πολιτική.
Καθώς οι καταναλωτές εξακολουθούν να ξοδεύουν επιθετικά αυτή τη στήριξη, οι παγκόσμιες εξαγωγές, όπως αναφέρεται από το ΔΝΤ, αυξήθηκαν πρόσφατα σε μηνιαίο ρεκόρ 1,872 τρισ. δολαρίων, οδηγώντας σε σύσφιξη πολλές αγορές εμπορευμάτων σε όλο τον κόσμο.
Με τη σειρά της, η αύξηση των τιμών της ενέργειας και των αγαθών οδήγησε σε αύξηση του πληθωρισμού στις ΗΠΑ κατά 5% τους τελευταίους μήνες.
Τα ερωτήματα που προκύπτουν, όπως σημειώνει η BofA είναι εάν ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να αυξάνεται από εδώ και πέρα, και αν ναι, ποιος θα μπορούσε να είναι ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος.
Η ενέργεια ως μερίδιο του ΑΕΠ έχει αυξηθεί στο 5,6% μέχρι στιγμής, πολύ μακριά από το κρίσιμο επίπεδο του 8,8% που παρατηρήθηκε το 2008. Ωστόσο, η BofA τονίζει ότι 1) η αντικατάσταση φυσικού αερίου με πετρέλαιο θα μπορούσε να φτάσει τα 1 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εάν οι τιμές του φυσικού αερίου συνεχίσουν να αυξάνονται, 2) ένας κρύος χειμώνας θα μπορούσε να προσθέσει 500 χιλιάδες βαρέλια την ημέρας στη ζήτηση για πετρέλαιο και 3) η αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας θα μπορούσε να προσθέσει 300-500 χιλιάδες βαρέλια στη ζήτηση το α’ τρίμηνο του 2022.
Όπως καταλήγει η BofA, εάν όλοι αυτοί οι παράγοντες “συναντηθούν”, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να αυξηθούν και να οδηγήσουν σε δεύτερο γύρο πληθωριστικών πιέσεων σε όλο τον κόσμο. Με άλλα λόγια, “μπορεί να είμαστε μόνο μια καταιγίδα μακριά από τον επόμενο μακροοικονομικό τυφώνα”, σημειώνει χαρακτηριστικά.
