Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος των ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα μηνύματα που έφταναν από την Ευρώπη στο γραφείο του Μαρκ Ρούτε στο ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες, ήταν σαφή: Αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας. Όλοι ήταν οργισμένοι για ένα πόλεμο, επιθετικό, που ξεκίνησε από τον ισχυρότερο σύμμαχο, χωρίς να ερωτηθούν, και ο οποίος έβαζε φωτιά στην αυλή της Ευρώπης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Bloomberg, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ εμφανίστηκε στην τηλεόραση στέλνοντας ένα διαφορετικό μήνυμα. Δήλωσε ότι η Ευρώπη ήταν «εξαιρετικά χαρούμενη» από τις εξελίξεις. Πράγμα που δεν ίσχυε.
Σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται αξιωματούχους που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι έχουν αρχίσει να αμφισβητούν την προσέγγιση Ρούτε προς τον Αμερικανό πρόεδρο. Πιστεύουν ότι δεν είναι κατάλληλη. Ή έστω λειτουργική. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ επιδεικνύει έναντι του Ντόναλντ Τραμπ έναν «σεβασμό» υπερβολικά επιδεικτικό, ο οποίος σε ορισμένες περιπτώσεις μετατρέπεται σε πολιτική συμφωνία.
ΝΑΤΟ σε ασταθές έδαφος
Το ΝΑΤΟ βλέπει τον γενικό γραμματέα του να «δένεται» στο άρμα του Ντόναλντ Τραμπ, και ταυτόχρονα η Συμμαχία να χάνει. Ο Αμερικανός πρόεδρος μείωσε τη βοήθεια προς την Ουκρανία ενώ ενίσχυσε τα οικονομικά της Ρωσίας. Παράλληλα, απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία, προκάλεσε εμπορικούς πολέμους και ξεκίνησε πόλεμο στο Ιράν.
Μαρκ Ρούτε και Ντόναλντ Τραμπ / REUTERS/Toby Melville
Σύμφωνα με αξιωματούχο, η στάση του Ρούτε πιθανόν έκανε τον Τραμπ να περιμένει ότι το ΝΑΤΟ θα τον υποστήριζε στον πόλεμο.
Και παράλληλα, το ΝΑΤΟ κινείται σε εξαιρετικά ασταθές έδαφος. Ο Τραμπ απειλεί κάθε τόσο να αποχωρήσει. Αυτή την εβδομάδα, ο Ρούτε πήγε στις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να ρίξει ξανά τους τόνους. Τη Δευτέρα 6 Απριλίου, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι «ήθελε τη Γροιλανδία, δεν του την έδωσαν και πλέον τους λέει “αντίο”».
Όλα αυτά βάζουν θεμέλια στη θέση τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της Ευρώπης στον κόσμο. Και καθώς η δέσμευση των ΗΠΑ στη συμμαχία είναι υπό αίρεση, η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Πρέπει να αντιμετωπίσει μια νέα οικονομική και στρατιωτική πραγματικότητα, πολύ διαφορετική από αυτήν που διαμορφώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Οάνα Λουνγκέσκου, πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, επισήμανε στο Bloomberg, ότι αυτό «είναι ό,τι ακριβώς θέλουν να δουν οι εχθροί των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Είναι ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα για τη Ρωσία και την Κίνα».
Η προνομιακή σχέση Ρούτε-Τραμπ
Ο Μαρκ Ρούτε την ίδια ώρα προσπαθεί ηγηθεί του ΝΑΤΟ παίζοντας με τους όρους του Ντόναλντ Τραμπ. Αποφεύγει τα τυπικά γραφειοκρατικά κανάλια, μιλάει απευθείας στον Τραμπ. «Στέλνει μηνύματα» στον Λευκό Οίκο με συνεντεύξεις σε δίκτυα που ξέρει ότι παρακολουθεί ο Λευκός Οίκος. Επίσης, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ επαναλαμβάνει δημοσίως τα επιχειρήματα του Τραμπ. Δεν χάνει ευκαιρία να τον επαινέσει, επαναλαμβάνει ακόμη και φράσεις του.
Όλα τα παραπάνω, του έχουν εξασφαλίσει προνομιακή πρόσβαση στον Τραμπ. Κάτι που έχουν πετύχει και Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως η Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι και ο Φινλανδός Αλεξάντερ Σταμπ. Αλλά ο γ.γ. του ΝΑΤΟ έχει πολλή και τακτική ιδιωτική επικοινωνία με τον Τραμπ, σύμφωνα με τις πηγές του Bloomberg.
Δρώντας παρασκηνιακά, απέτρεψε τον Τραμπ από το να συνεχίσει την προσπάθεια να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Και έπεισε τους συμμάχους (πλην Ισπανίας) να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5%, ισχυρή απαίτηση του Αμερικανού προέδρου.
Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ με τον πρόεδρο των ΗΠΑ στο Νταβός / REUTERS/Jonathan Ernst
Αξιωματούχος από χώρα της ανατολικής Ευρώπης περιέγραψε την κολακεία ως «τίμημα που αξίζει να καταβληθεί για να διατηρηθεί το ΝΑΤΟ ενωμένο σε μια τεταμένη παγκόσμια συγκυρία». Η τακτική, είπε ο αξιωματούχος, αναγνωρίζει ότι ο Τραμπ συχνά αλλάζει γνώμη και επιτρέπει στην Ευρώπη να κερδίσει χρόνο για να αναπτύξει τους δικούς της στρατούς.
Οι ανατολικές χώρες επικροτούν τον Ρούτε
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ιδίως οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης επιθυμούν να διατηρήσουν τις ΗΠΑ εμπλεκόμενες ως αντίβαρο στη Ρωσία. Συνεπώς, επικροτούν τη στρατηγική του Ρούτε. Ακόμη και οι επικριτές του γ.γ. του ΝΑΤΟ λένε ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να είναι η καλύτερη από πολλές κακές επιλογές.
Σύμφωνα με την Λουνγκέσκου, ο Ρούτε λειτουργεί με τρόπο που «διατηρεί ανοιχτό το κανάλι διαλόγου. Απορροφά ορισμένα από τα σοκ που προκαλεί η Ουάσιγκτον. Και το χρησιμοποιεί ως πλατφόρμα από την οποία μπορούν να ανταποκριθούν όλοι οι σύμμαχοι».
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι, ειδικά στη Δύση, έχουν αρχίσει να αποδοκιμάζουν τη στρατηγική κατευνασμού του Τραμπ γενικότερα. Κυρίως γιατί βλέπουν οφέλη όταν λένε απλώς «όχι». Επίσης, ορισμένοι αξιωματούχοι δεν εκτιμούν καθόλου το γεγονός ότι ο Μαρκ Ρούτε σχεδόν έπαιρνε το μέρος του Τραμπ εναντίον της Ευρώπης. Διότι ανησυχούν ότι αυτή η προσέγγιση του γ.γ. του ΝΑΤΟ μπορεί να υπονομεύσει τη θέση της ίδιας της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Ο πόλεμος στο Ιράν έφερε στο προσκήνιο αυτές τις παρασκηνιακές εντάσεις. Οι αξιωματούχοι που μίλησαν στο Bloomberg είπαν ότι η απροκάλυπτη υποστήριξη του Ρούτε στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν «ήταν ιδιαίτερα αντίθετη με το αίσθημα μεταξύ των περισσότερων μελών του ΝΑΤΟ». Ακόμη και η Βρετανία, που υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό τις συμφιλιωτικές τακτικές του Ρούτε. Το Λονδίνο θεώρησε ότι ο γενικός γραμματέας το παράκανε, σύμφωνα με αξιωματούχο.
Ο Ρούτε δεν υποστήριζε απλώς τον πόλεμο, αλλά ενθάρρυνε και τους Αμερικανούς να προχωρήσουν. Και με τον τρόπο αυτό επενέβη σε εσωτερική πολιτική χώρα, κάτι αδιανόητο και απαγορευμένο για γ.γ. του ΝΑΤΟ.
«Έχω δει τις δημοσκοπήσεις, αλλά πραγματικά ελπίζω ότι ο αμερικανικός λαός θα είναι μαζί του», είπε ο Ρούτε, σε συνέντευξη στο CBS στα τέλη Μαρτίου. Και πρόσθεσε ότι ο Τραμπ κάνει πόλεμο «για να κάνει ολόκληρο τον κόσμο ασφαλέστερο».
Αξιωματούχος εκτιμά ότι οι Ευρωπαίοι δεν χειρίστηκαν καλά την κατάσταση. Αντί να απορρίψουν κατηγορηματικά τις απαιτήσεις του Τραμπ κατά τη διάρκεια του πολέμου, θα μπορούσαν να είχαν εκφράσει την προθυμία τους να διαπραγματευτούν. Και ανέφερε ότι αυτό συνέβη τελικά, εν μέρει χάρη στη βοήθεια του Ρούτε.
Ο συνασπισμός για τα Στενά του Ορμούζ
Πλέον, συνασπισμός πάνω από 30 χωρών συζητά τώρα πώς μπορούν να βοηθήσουν στην ασφάλεια της ναυτιλίας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Αλλά θέλουν να το κάνουν αυτό μόνο αφού σταματήσει ο πόλεμος. Επίσης, δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι η κατάπαυση πυρός θα διατηρηθεί.
Πλέον, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ φαίνεται να μειώνει τη δημόσια υποστήριξή του στον πόλεμο του Ιράν. Στόχος του είναι μια επιτυχής σύνοδος κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα τον Ιούνιο, λέει Ευρωπαίος διπλωμάτης. Άλλος αξιωματούχος όμως επισημαίνει ότι «όλοι συνειδητοποιούν ότι ο Ρούτε δεν μπορεί να εμποδίσει τον Τραμπ να λάβει δραματικές αποφάσεις». Είτε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ επαινεί είτε καταδικάζει τις ενέργειες του Αμερικανού προέδρου.
Για την Οάνα Λουνγκέσκου, η θέση του γ.γ. του ΝΑΤΟ «είναι μια δύσκολη, άχαρη δουλειά».
in.gr
