Ορθοστατική υπόταση ονομάζεται η απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης λόγω αλλαγής στάσης, συγκεκριμένα από καθιστή θέση ή κατάκλιση σε όρθια θέση. Τα συμπτώματα της ορθοστατικής υπότασης, όπως η ζαλάδα και η τάση λιποθυμίας, είναι συνήθως ήπια και διαρκούν από μερικά δευτερόλεπτα έως και λίγα λεπτά μετά την αλλαγής στάσης.
Τώρα, ερευνητές από το κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς διαπίστωσαν ότι οι κρίσεις ορθοστατικής υπότασης στη μέση ηλικία αποτελούν δείκτη πρόβλεψης για τη μελλοντική υγεία.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν οι ερευνητές στο πρόσφατο συνέδριο Epi/Lifestyle 2017 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, οι μεσήλικες που εκδηλώνουν επεισόδια ορθοστατικής υπότασης έχουν περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν στο μέλλον άνοια.
Λόγω της αιφνίδιας και απότομης πτώσης της πίεσης που την χαρακτηρίζει, η ορθοστατική υπόταση μπορεί να αποδειχθεί μακροπρόθεσμα απειλητική για τη γνωστική λειτουργία, εκτιμούν οι ερευνητές, καθώς συνοδεύεται από δραστική μείωση της ροής αίματος προς τον εγκέφαλο.
Παλαιότερες μελέτες είχαν υποδείξει ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην ορθοστατική υπόταση και τη γνωστική εξασθένηση στους ηλικιωμένους, ωστόσο οι Αμερικανοί ερευνητές εξέτασαν για πρώτη φορά τη σχέση μεταξύ των δύο σε βάθος πολλών ετών.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία που αφορούσαν 11.503 άτομα ηλικίας 45 έως 64 ετών χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας. Είχε γίνει στους συμμετέχοντες μέτρηση της πίεσης έπειτα από 20 λεπτά κατάκλισης και ξανά έπειτα από αλλαγή στάσης. Ορθοστατική υπόταση θεωρήθηκε ότι εκδήλωσαν όσοι από τους συμμετέχοντες στους οποίους παρατηρήθηκε πτώση τουλάχιστον 20 mm Hg στη συστολική πίεση ή τουλάχιστον 10 mm Hg στη διαστολική πίεση. Βάσει των μετρήσεων, οι συμμετέχοντες με ορθοστατική υπόταση ήταν τελικά 703 (ποσοστό 6% από το σύνολο του δείγματος).
Σε δεύτερη φάση, οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για τουλάχιστον 20 χρόνια και διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν εκδηλώσει ορθοστατική υπόταση ως μεσήλικες, βάσει των αρχικών μετρήσεων, ήταν 40% πιο πιθανό να έχουν εμφανίσει άνοια σε σύγκριση με τους μεσήλικες με φυσιολογική αρτηριακή πίεση. Οι συμμετέχοντες με ορθοστατική υπόταση ήταν επίσης 15% πιο πιθανό να έχουν εκδηλώσει σημάδια γνωστικής κατάπτωσης.
«Παρά το γεγονός ότι τα επεισόδια ορθοστατικής υπότασης είναι παροδικά, ενδέχεται ο αντίκτυπός τους να είναι μακροχρόνιος» σχολιάζει η Αντρέα Ρόουλινγκς, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. «Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου που συμβάλλουν στη γνωστική κατάπτωση και την άνοια είναι σημαντικό βήμα για τη βαθύτερη κατανόηση της εξέλιξής τους, ενώ ο εντοπισμός των ασθενών που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο προσφέρει πιθανές στρατηγικές πρόληψης και παρέμβασης» αναφέρει η μεταδιδακτορική ερευνήτρια, προσθέτοντας πως «η ορθοστατική υπόταση είναι ένας από τους παράγοντες που αξίζει να διερευνήσουμε περαιτέρω».
